Sao y chứng thực giấy tờ, tài liệuViệc lập di chúc để định đoạt tài sản và nhận di sản theo di chúc là quyền của mỗi cá nhân. Tuy nhiên, trên thực tế không phải cứ có di chúc được lập thì người thừa kế chắc chắn sẽ được nhận di sản. Vậy trong trường hợp nào di chúc đã được lập nhưng không phát sinh hiệu lực, dẫn đến người được chỉ định thừa kế không được hưởng di sản? Để giải đáp thắc mắc này, hãy cùng Văn phòng công chứng Nguyễn Huệ tìm hiểu thông tin qua bài viết dưới đây.
>>> Xem thêm: Địa chỉ văn phòng công chứng thứ 7 chủ nhật, hỗ trợ nhận hồ sơ online
Điều kiện để di chúc có hiệu lực là gì?
Di chúc là sự thể hiện ý chí của một người nhằm chuyển giao, định đoạt tài sản của mình cho người khác sau khi chết. Người lập di chúc có thể chỉ định cá nhân nhận tài sản, để lại tài sản cho cơ quan, tổ chức hoặc dành một phần di sản vào việc thờ cúng, làm từ thiện và các mục đích khác theo quy định pháp luật.
Để di chúc được sử dụng làm căn cứ phân chia di sản sau khi người lập di chúc qua đời, nội dung và hình thức của di chúc phải đáp ứng các điều kiện để được xác định là hợp pháp theo Điều 630 Bộ luật Dân sự 2015. Cụ thể:
– Đối với người lập di chúc: Khi lập di chúc, người lập phải ở trạng thái minh mẫn, sáng suốt, nhận thức và làm chủ được hành vi của mình. Đồng thời, việc lập di chúc phải hoàn toàn tự nguyện, không xuất phát từ việc bị lừa dối, đe dọa hoặc cưỡng ép về việc lập di chúc cũng như nội dung được ghi nhận trong di chúc.
Ngoài điều kiện chung nêu trên, pháp luật còn đặt ra những yêu cầu riêng đối với một số trường hợp đặc biệt, cụ thể:
– Người từ đủ 15 tuổi đến chưa đủ 18 tuổi: Có thể lập di chúc bằng văn bản nhưng phải được cha, mẹ hoặc người giám hộ đồng ý về việc lập di chúc theo quy định.
– Người bị hạn chế về thể chất hoặc người không biết chữ: Việc lập di chúc phải có người làm chứng lập thành văn bản và phải được công chứng hoặc chứng thực theo quy định.
– Về nội dung di chúc: Nội dung được ghi nhận trong di chúc không được vi phạm điều cấm của luật và không được trái với đạo đức xã hội.
– Về hình thức: Di chúc phải được lập theo đúng hình thức mà pháp luật quy định. Di chúc có thể được lập bằng văn bản có hoặc không có người làm chứng; có thể công chứng, chứng thực hoặc không công chứng, chứng thực tùy từng trường hợp.
>>> Xem thêm: Tại Hà Nội, có văn phòng công chứng nào hỗ trợ làm dịch vụ sổ đỏ trọn gói ngoài giờ hành chính không?
Riêng di chúc miệng chỉ được xem xét công nhận trong trường hợp tính mạng của người lập di chúc bị cái chết đe dọa và người này không thể lập di chúc bằng văn bản, đồng thời phải đáp ứng các điều kiện luật định. Cụ thể:
– Người lập di chúc phải thể hiện ý chí cuối cùng của mình trước ít nhất 02 người làm chứng.
– Ngay sau khi người lập di chúc miệng thể hiện ý chí cuối cùng, người làm chứng phải ghi lại nội dung, cùng ký tên hoặc điểm chỉ vào văn bản ghi nhận đó. Văn bản này phải được công chứng hoặc chứng thực trong thời hạn 05 ngày làm việc kể từ ngày người lập di chúc miệng thể hiện ý chí cuối cùng.
Di chúc hợp pháp không có hiệu lực trong những trường hợp nào?
Như đã phân tích, khi đáp ứng đầy đủ các điều kiện về chủ thể, nội dung và hình thức theo quy định, di chúc được xác định là hợp pháp. Tuy nhiên, một di chúc hợp pháp vẫn có thể không phát sinh hiệu lực trong một số trường hợp nhất định.
Theo khoản 2 Điều 643 Bộ luật Dân sự 2015 quy định về hiệu lực của di chúc, có những trường hợp mặc dù di chúc trước đó được lập hợp pháp nhưng đến thời điểm mở thừa kế lại không còn hiệu lực. Cụ thể:
– Người thừa kế được chỉ định trong di chúc chết trước hoặc chết cùng thời điểm với người lập di chúc: Thời điểm người lập di chúc chết được xác định là thời điểm mở thừa kế. Vì vậy, nếu cá nhân được chỉ định hưởng di sản đã chết trước hoặc chết cùng thời điểm với người lập di chúc thì phần di chúc liên quan đến người này không có hiệu lực.
– Cơ quan, tổ chức được chỉ định hưởng di sản không còn tồn tại tại thời điểm mở thừa kế: Không chỉ cá nhân, cơ quan, tổ chức cũng có thể được người lập di chúc chỉ định là bên hưởng di sản. Tuy nhiên, nếu đến thời điểm mở thừa kế, cơ quan hoặc tổ chức được chỉ định đã không còn tồn tại thì phần di chúc dành cho chủ thể này sẽ không có hiệu lực.
– Di sản được định đoạt trong di chúc không còn tồn tại tại thời điểm mở thừa kế: Trường hợp tài sản được người lập di chúc chỉ định cho người thừa kế nhưng đến thời điểm mở thừa kế tài sản đó không còn tồn tại thì nội dung định đoạt đối với tài sản này không thể được thực hiện và không phát sinh hiệu lực.
>>> Xem thêm: Phí công chứng văn bản chấm dứt hợp đồng mua bán nhà được tính thế nào?
Trên đây là giải đáp của chúng tôi về vấn đề “Điều kiện để di chúc có hiệu lực là gì?”. Ngoài ra, nếu có bất kỳ thắc mắc nào hoặc cần hỗ trợ pháp lý, quý khách vui lòng liên hệ trực tiếp với Văn phòng công chứng Nguyễn Huệ theo thông tin:
VĂN PHÒNG CÔNG CHỨNG NGUYỄN HUỆ
Miễn phí dịch vụ công chứng tại nhà
VPCC Nguyễn Huệ được thành lập từ ngày 03/10/2012, có địa chỉ trụ sở tại số 165 Giảng Võ, phường Ô Chợ Dừa, thành phố Hà Nội dưới sự điều hành của các Công chứng viên có trình độ và bề dày thành tích trong ngành pháp luật cũng như trong lĩnh vực công chứng:
- Công chứng viên kiêm Trưởng Văn phòng Nguyễn Thị Huệ: Cử nhân Luật, cán bộ cấp cao, đã có 31 năm làm công tác pháp luật, có kinh nghiệm trong lĩnh vực quản lý nhà nước về công chứng, hộ tịch, quốc tịch. Trong đó có 7 năm trực tiếp làm công chứng và lãnh đạo Phòng Công chứng.
- Công chứng viên Nguyễn Thị Thủy: Thẩm Phán ngành Tòa án Hà Nội với kinh nghiệm công tác pháp luật 30 năm trong ngành Tòa án, trong đó 20 năm ở cương vị Thẩm Phán.
- Công chứng viên Chu Cảnh Hưng: Đã từng làm 10 năm Viện phó viện kiểm sát nhân dân huyện Yên Phong, tỉnh Bắc Ninh. Trưởng văn phòng công chứng Chu Cảnh Hưng.
- Công chứng viên Nguyễn Thị Kim Thanh: Là Luật sư, nguyên Trưởng Văn phòng công chứng tại Bắc Ninh với nhiều năm kinh nghiệm quản lý và điều hành nghiệp vụ. Chuyên gia dày dạn trong việc thẩm định hồ sơ pháp lý, giải quyết những hồ sơ khó và phức tạp một cách chuẩn xác nhất.
- Xem thêm…
- Địa chỉ: 165 Giảng Võ, phường Ô Chợ Dừa, Hà Nội
- Hotline: 0966.22.7979
- Email: ccnguyenhue165@gmail.com
XEM THÊM CÁC TỪ KHÓA TÌM KIẾM:
>>> Công chứng văn bản chấm dứt hợp đồng mua bán nhà đất được thực hiện thế nào?
>>> Thủ tục làm sổ đỏ lần đầu năm 2026: Giấy tờ, chi phí bao nhiêu?
>>> Công chứng thừa kế có cần có mặt tất cả các đồng thừa kế không?
>>> Dự kiến từ ngày 1/1/2025, có thể kiểm tra Sổ đỏ thật giả bằng mã QR?
>>> Doanh nghiệp có được phạt tiền người lao động không?