Tranh chấp hợp đồng vay tiền dân sự giải quyết ra sao?
Trong đời sống dân sự, hợp đồng vay tiền là một trong những loại giao dịch phổ biến nhất. Tuy nhiên, do thỏa thuận đơn giản, thiếu chặt chẽ hoặc vi phạm nghĩa vụ trả nợ, tranh chấp hợp đồng vay tiền dân sự xảy ra ngày càng nhiều và thường kéo dài, gây thiệt hại cho các bên. Vậy khi phát sinh tranh chấp, các bên có thể giải quyết theo những cách nào? Thẩm quyền thuộc về cơ quan nào và trình tự, thủ tục ra sao? Bài viết dưới đây sẽ phân tích toàn diện vấn đề này theo quy định pháp luật hiện hành.
Tranh chấp hợp đồng vay tiền dân sự là tranh chấp phát sinh từ việc thực hiện, không thực hiện hoặc thực hiện không đúng nghĩa vụ trong hợp đồng vay tiền giữa các cá nhân, tổ chức không nhằm mục đích thương mại.
Căn cứ “Điều 463 Bộ luật Dân sự 2015”, hợp đồng vay tiền là sự thỏa thuận giữa bên cho vay và bên vay, theo đó bên vay có nghĩa vụ hoàn trả tiền khi đến hạn và trả lãi nếu có thỏa thuận hoặc pháp luật quy định.
Các dạng tranh chấp hợp đồng vay tiền dân sự phổ biến
Trên thực tế, tranh chấp hợp đồng vay tiền dân sự thường phát sinh dưới các hình thức sau:
Tranh chấp về nghĩa vụ trả nợ gốc
Tranh chấp về lãi suất vay
Tranh chấp về thời hạn trả nợ
Tranh chấp do không có hợp đồng vay bằng văn bản
Tranh chấp liên quan đến người vay không đủ năng lực hành vi dân sự
Tranh chấp khi bên vay phủ nhận việc vay tiền
Mỗi dạng tranh chấp sẽ có cách tiếp cận và hướng giải quyết pháp lý khác nhau.
Nguyên tắc giải quyết tranh chấp hợp đồng vay tiền dân sự
Việc giải quyết tranh chấp phải tuân thủ các nguyên tắc cơ bản của pháp luật dân sự, bao gồm:
Tôn trọng sự thỏa thuận hợp pháp của các bên
Bình đẳng, thiện chí, trung thực
Bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của các bên
Không công nhận các thỏa thuận trái pháp luật
Những nguyên tắc này được thể hiện xuyên suốt trong “Bộ luật Dân sự 2015” và “Bộ luật Tố tụng dân sự 2015”.
>>> Xem thêm: Dịch vụ sổ đỏ tại Hà Nội – Giải quyết nhanh các hồ sơ tồn đọng
Các phương thức giải quyết tranh chấp hợp đồng vay tiền dân sự
Thương lượng giữa các bên
Thương lượng là phương thức ưu tiên khi xảy ra tranh chấp hợp đồng vay tiền dân sự, bởi:
Tiết kiệm thời gian, chi phí
Giữ được quan hệ dân sự
Linh hoạt về phương án trả nợ
Nếu đạt được thỏa thuận mới, các bên nên lập văn bản ghi nhận để làm căn cứ thực hiện.
Hòa giải
Hòa giải có thể được thực hiện thông qua:
Hòa giải cơ sở
Hòa giải tại Tòa án
Theo “Luật Hòa giải, đối thoại tại Tòa án 2020”, kết quả hòa giải thành có thể được Tòa án công nhận và có giá trị thi hành.
Khởi kiện tại Tòa án
Khi thương lượng, hòa giải không đạt kết quả, bên có quyền lợi bị xâm phạm có thể khởi kiện tranh chấp hợp đồng vay tiền dân sự tại Tòa án.
Thẩm quyền giải quyết
Căn cứ “Điều 26 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015”, tranh chấp hợp đồng vay tiền dân sự thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án.
Thông thường, Tòa án nhân dân cấp huyện nơi bị đơn cư trú hoặc làm việc có thẩm quyền giải quyết, trừ trường hợp pháp luật có quy định khác.
Thời hiệu khởi kiện tranh chấp hợp đồng vay tiền dân sự
Theo “Điều 429 Bộ luật Dân sự 2015”, thời hiệu khởi kiện đối với tranh chấp hợp đồng là 03 năm, kể từ ngày người khởi kiện biết hoặc phải biết quyền, lợi ích hợp pháp của mình bị xâm phạm.
Việc hết thời hiệu có thể khiến Tòa án từ chối giải quyết yêu cầu khởi kiện nếu bên bị kiện có yêu cầu áp dụng thời hiệu.
>>> Xem thêm: Bản di chúc viết tay nhưng có người phản đối, công chứng thừa kế xử lý thế nào?
Chứng cứ trong tranh chấp hợp đồng vay tiền dân sự
Khi giải quyết tranh chấp hợp đồng vay tiền dân sự, Tòa án sẽ căn cứ vào các chứng cứ như:
Theo “Điều 91 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015”, nghĩa vụ chứng minh thuộc về đương sự đưa ra yêu cầu.
Giải quyết tranh chấp về lãi suất vay
Theo “Điều 468 Bộ luật Dân sự 2015”, lãi suất vay do các bên thỏa thuận nhưng không được vượt quá 20%/năm của khoản tiền vay, trừ trường hợp luật khác có liên quan quy định khác.
Trong trường hợp lãi suất vượt mức cho phép:
Phần lãi vượt quá không có giá trị pháp lý
Tòa án chỉ công nhận mức lãi hợp pháp
Trách nhiệm pháp lý khi vi phạm hợp đồng vay tiền
Bên vi phạm nghĩa vụ trong hợp đồng vay tiền dân sự có thể phải chịu:
Trách nhiệm trả nợ gốc
Trách nhiệm trả lãi (nếu có)
Lãi chậm trả theo quy định
Bồi thường thiệt hại nếu gây thiệt hại thực tế
Trường hợp có dấu hiệu hình sự như lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản, vụ việc có thể bị xử lý theo quy định của pháp luật hình sự.
Lưu ý để hạn chế tranh chấp hợp đồng vay tiền dân sự
Để hạn chế tranh chấp hợp đồng vay tiền dân sự, các bên nên:
Lập hợp đồng vay tiền bằng văn bản rõ ràng
Ghi đầy đủ thông tin về số tiền, thời hạn, lãi suất
Có chứng cứ giao nhận tiền
Cân nhắc công chứng hợp đồng với khoản vay lớn
Không thỏa thuận lãi suất vượt trần pháp luật
Kết luận
Tóm lại, tranh chấp hợp đồng vay tiền dân sự có thể được giải quyết thông qua thương lượng, hòa giải hoặc khởi kiện tại Tòa án theo quy định pháp luật. Việc chuẩn bị đầy đủ chứng cứ, hiểu rõ quyền và nghĩa vụ của mình sẽ giúp các bên bảo vệ tốt hơn quyền lợi hợp pháp khi tranh chấp xảy ra. Trong bối cảnh tranh chấp dân sự ngày càng phức tạp, việc tuân thủ chặt chẽ các quy định pháp luật ngay từ khi giao kết hợp đồng là yếu tố then chốt để hạn chế rủi ro pháp lý.
Nếu bạn cần thông tin thêm hoặc hỗ trợ trong việc soạn thảo và công chứng hợp đồng, đừng ngần ngại liên hệ ngay vớiVăn phòng công chứng Nguyễn Huệ. Chúng tôi chuyên cung cấp dịch vụ công chứng với đội ngũ luật sư và công chứng viên giàu kinh nghiệm sẵn sàng hỗ trợ bạn mọi thủ tục pháp lý cần thiết. Hãy gọi cho chúng tôi qua số điện thoại 0966.22.7979 hoặc đến trực tiếp văn phòng để nhận được sự tư vấn tận tình và chuyên nghiệp!
Công chứng viên kiêm Trưởng Văn phòng Nguyễn Thị Huệ: Cử nhân luật, cán bộ cấp cao, đã có 31 năm làm công tác pháp luật, có kinh nghiệm trong lĩnh vực quản lý nhà nước về công chứng, hộ tịch, quốc tịch. Trong đó có 7 năm trực tiếp làm công chứng và lãnh đạo Phòng Công chứng.
Công chứng viên Nguyễn Thị Thủy: Thẩm Phán ngành Tòa án Hà Nội với kinh nghiệm công tác pháp luật 30 năm trong ngành Tòa án, trong đó 20 năm ở cương vị Thẩm Phán.
Bên cạnh đó là đội ngũ cán bộ nghiệp vụ năng động, nhiệt tình, có trình độ chuyên môn cao và tận tụy trong công việc.
Sao y chứng thực giấy tờ, tài liệu
