Sao y chứng thực giấy tờ, tài liệuViệc chuyển nhượng quyền sử dụng đất bằng giấy viết tay hiện nay vẫn diễn ra khá phổ biến và tiềm ẩn nhiều rủi ro pháp lý, đặc biệt khi giá đất tăng cao dẫn đến tranh chấp giữa các bên. Trường hợp hợp đồng chuyển nhượng bị Tòa án tuyên vô hiệu thì bên mua có thể phải trả lại đất và nhận lại số tiền đã giao trước đó.
* Trong thực tế, nhiều người thường gọi là mua bán đất, tuy nhiên theo quy định pháp luật thì thuật ngữ chính xác là chuyển nhượng quyền sử dụng đất.
Mặc dù các bên đáp ứng đầy đủ điều kiện để chuyển nhượng quyền sử dụng đất nhưng nếu hợp đồng chỉ lập bằng giấy viết tay mà không được công chứng hoặc chứng thực thì tùy từng thời điểm giao dịch mà hậu quả pháp lý sẽ khác nhau, thậm chí có thể phải trả lại đất.
>>> Có thể bạn quan tâm: Trường hợp nào được miễn tất cả các loại thuế phí khi làm dịch vụ sang tên sổ đỏ nhanh cho căn hộ chung cư năm 2026.
Giai đoạn từ ngày 01/7/2014 đến nay
* Hợp đồng bắt buộc phải công chứng hoặc chứng thực
Theo Điều 117 Bộ luật Dân sự 2015 và khoản 3 Điều 167 Luật Đất đai 2013, việc chuyển nhượng quyền sử dụng đất chỉ có hiệu lực khi đáp ứng đầy đủ các điều kiện sau:
– Điều kiện về chủ thể:
- Người tham gia giao dịch phải có năng lực pháp luật dân sự và năng lực hành vi dân sự phù hợp với giao dịch được xác lập.
- Việc tham gia giao dịch phải hoàn toàn tự nguyện.
– Điều kiện về nội dung và mục đích: Nội dung, mục đích của giao dịch không được vi phạm điều cấm của pháp luật, không trái đạo đức xã hội.
– Điều kiện về hình thức: Hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất phải được công chứng hoặc chứng thực theo quy định.
Nếu vi phạm một trong các điều kiện nêu trên thì hợp đồng chuyển nhượng có thể bị tuyên vô hiệu, trừ trường hợp một bên hoặc các bên đã thực hiện ít nhất hai phần ba nghĩa vụ trong giao dịch. Khi đó, theo yêu cầu của các bên, Tòa án có thể công nhận hiệu lực của hợp đồng theo khoản 2 Điều 129 Bộ luật Dân sự 2015.
* Hậu quả pháp lý khi hợp đồng chuyển nhượng bị vô hiệu
Khoản 2 Điều 131 Bộ luật Dân sự 2015 quy định:
“2. Khi giao dịch dân sự vô hiệu thì các bên khôi phục lại tình trạng ban đầu, hoàn trả cho nhau những gì đã nhận.
Trường hợp không thể hoàn trả được bằng hiện vật thì trị giá thành tiền để hoàn trả”.
Theo đó, từ ngày 01/7/2014 đến nay, nếu việc chuyển nhượng quyền sử dụng đất chỉ thực hiện bằng giấy viết tay thì sẽ không đủ điều kiện để đăng ký sang tên, trừ trường hợp được Tòa án công nhận theo quy định của pháp luật.
>>> Xem thêm: Danh sách các văn phòng công chứng làm việc cả thứ 7 và chủ nhật.
Ngoài ra, khi hợp đồng bị Tòa án tuyên vô hiệu do không được công chứng hoặc chứng thực thì các bên phải hoàn trả cho nhau những gì đã nhận. Nói cách khác, bên bán trả lại tiền còn bên mua phải trả lại đất.
Chuyển nhượng quyền sử dụng đất trước ngày 01/7/2014
Khoản 1 Điều 82 Nghị định 43/2014/NĐ-CP, được sửa đổi, bổ sung tại khoản 54 Điều 2 Nghị định 01/2017/NĐ-CP quy định về thủ tục đăng ký, cấp Giấy chứng nhận đối với trường hợp đã nhận chuyển quyền sử dụng đất nhưng chưa thực hiện thủ tục chuyển quyền như sau:
“1. Các trường hợp đang sử dụng đất sau đây mà chưa được cấp Giấy chứng nhận và không thuộc trường hợp quy định tại khoản 2 Điều này thì người đang sử dụng đất thực hiện thủ tục đăng ký đất đai, cấp Giấy chứng nhận lần đầu mà không phải làm thủ tục chuyển quyền sử dụng đất…”
Theo quy định trên, các trường hợp sau đây được xem xét cấp Giấy chứng nhận mà không cần hợp đồng công chứng hoặc chứng thực:
a) Nhận chuyển nhượng hoặc nhận tặng cho quyền sử dụng đất trước ngày 01/01/2008.
b) Nhận chuyển nhượng hoặc nhận tặng cho quyền sử dụng đất từ ngày 01/01/2008 đến trước ngày 01/7/2014 mà có giấy tờ về quyền sử dụng đất theo quy định.
Như vậy, đối với trường hợp nhận chuyển nhượng quyền sử dụng đất trước ngày 01/7/2014 thì khi làm thủ tục cấp Giấy chứng nhận lần đầu, người sử dụng đất không bắt buộc phải nộp hợp đồng công chứng hoặc chứng thực. Điều này đồng nghĩa với việc hợp đồng chuyển nhượng bằng giấy viết tay hoặc văn bản có chữ ký các bên vẫn có thể được xem xét giải quyết theo quy định và không phải trả lại đất.
Lưu ý: Đối với trường hợp chuyển nhượng bằng giấy viết tay trước ngày 01/7/2014, người đang sử dụng đất không thực hiện thủ tục sang tên thông thường mà thực hiện thủ tục đăng ký cấp Giấy chứng nhận lần đầu để được cấp Sổ đỏ mới. Tuy nhiên, thực tế hiện nay nhiều trường hợp phát sinh tranh chấp do giá đất tăng mạnh, khi đất có tranh chấp thì cơ quan có thẩm quyền sẽ từ chối tiếp nhận hồ sơ cấp Giấy chứng nhận.
Kết luận: Việc chuyển nhượng quyền sử dụng đất bằng giấy viết tay từ ngày 01/7/2014 đến nay sẽ không đủ điều kiện sang tên và có nguy cơ phải trả lại đất nếu hợp đồng bị Tòa án tuyên vô hiệu. Trong khi đó, trường hợp chuyển nhượng trước ngày 01/7/2014 dù không công chứng hoặc chứng thực vẫn có thể được cấp Giấy chứng nhận lần đầu nếu đáp ứng đầy đủ điều kiện theo quy định pháp luật.
>>> Xem thêm: Công chứng văn bản thừa kế bất động sản có phải thủ tục bắt buộc không?
Trên đây là giải đáp của chúng tôi về vấn đề “Mua bán đất bằng giấy viết tay có phải trả lại đất không?”. Ngoài ra, nếu có bất kỳ thắc mắc nào hoặc cần hỗ trợ pháp lý, quý khách vui lòng liên hệ trực tiếp với Văn phòng công chứng Nguyễn Huệ theo thông tin:
VĂN PHÒNG CÔNG CHỨNG NGUYỄN HUỆ
Miễn phí dịch vụ công chứng tại nhà
VPCC Nguyễn Huệ được thành lập từ ngày 03/10/2012, có địa chỉ trụ sở tại số 165 Giảng Võ, phường Ô Chợ Dừa, thành phố Hà Nội dưới sự điều hành của các Công chứng viên có trình độ và bề dày thành tích trong ngành pháp luật cũng như trong lĩnh vực công chứng:
- Công chứng viên kiêm Trưởng Văn phòng Nguyễn Thị Huệ: Cử nhân Luật, cán bộ cấp cao, đã có 31 năm làm công tác pháp luật, có kinh nghiệm trong lĩnh vực quản lý nhà nước về công chứng, hộ tịch, quốc tịch. Trong đó có 7 năm trực tiếp làm công chứng và lãnh đạo Phòng Công chứng.
- Công chứng viên Nguyễn Thị Thủy: Thẩm Phán ngành Tòa án Hà Nội với kinh nghiệm công tác pháp luật 30 năm trong ngành Tòa án, trong đó 20 năm ở cương vị Thẩm Phán.
- Công chứng viên Chu Cảnh Hưng: Đã từng làm 10 năm Viện phó viện kiểm sát nhân dân huyện Yên Phong, tỉnh Bắc Ninh. Trưởng văn phòng công chứng Chu Cảnh Hưng.
- Công chứng viên Nguyễn Thị Kim Thanh: Là Luật sư, nguyên Trưởng Văn phòng công chứng tại Bắc Ninh với nhiều năm kinh nghiệm quản lý và điều hành nghiệp vụ. Chuyên gia dày dạn trong việc thẩm định hồ sơ pháp lý, giải quyết những hồ sơ khó và phức tạp một cách chuẩn xác nhất.
- Xem thêm…
- Địa chỉ: 165 Giảng Võ, phường Ô Chợ Dừa, Hà Nội
- Hotline: 0966.22.7979
- Email: ccnguyenhue165@gmail.com
XEM THÊM CÁC TỪ KHÓA TÌM KIẾM:
>>> Công chứng ủy quyền mua bán nhà đất cần chuẩn bị những giấy tờ gì?
>>> Khi có đồng sở hữu, công chứng mua bán nhà đất cần những điều kiện gì?
>>> Địa chỉ dịch thuật đa ngôn ngữ hiếm uy tín nhất tại Hà Nội
>>> Công chứng di chúc đối với người bị cụt tay được thực hiện thế nào?
>>> Chung cư hết niên hạn sử dụng có bị mất trắng không?