Chế độ thai sản là quyền lợi quan trọng của người lao động tham gia bảo hiểm xã hội (BHXH), đặc biệt đối với lao động nữ mang thai, sinh con và người lao động nhận nuôi con nuôi. Tuy nhiên, để được hưởng đầy đủ quyền lợi, người lao động cần nắm rõ điều kiện đóng BHXH, hồ sơ cần chuẩn bị cũng như thời hạn nộp và giải quyết hồ sơ theo quy định pháp luật hiện hành.
1. Điều kiện hưởng chế độ thai sản năm 2026
Căn cứ Điều 50 Luật Bảo hiểm xã hội năm 2024, số 41/2024/QH15 và Điều 8 Thông tư 12/2025/TT-BNV, người lao động được hưởng chế độ thai sản khi thuộc một trong các trường hợp và đáp ứng điều kiện về thời gian đóng BHXH theo quy định.
>>> Xem thêm: Tại Hà Nội, có văn phòng công chứng nào hỗ trợ làm dịch vụ sổ đỏ trọn gói ngoài giờ hành chính không?
– Trường hợp 1: Đủ điều kiện đóng BHXH theo quy định thông thường
Những đối tượng sau phải đóng BHXH từ đủ 06 tháng trở lên trong thời gian 12 tháng liền kề trước khi sinh con hoặc nhận con:
- Lao động nữ sinh con.
- Lao động nữ mang thai hộ.
- Người mẹ nhờ mang thai hộ.
- Người lao động nhận nuôi con nuôi dưới 06 tháng tuổi.
Đây là điều kiện đóng BHXH thông thường được áp dụng cho các trường hợp hưởng chế độ thai sản theo quy định.
– Trường hợp 2: Lao động nữ phải nghỉ dưỡng thai theo chỉ định
Đối với lao động nữ sinh con hoặc lao động nữ mang thai hộ, nếu đã tham gia BHXH bắt buộc từ đủ 12 tháng trở lên nhưng phải nghỉ việc để dưỡng thai theo chỉ định của cơ sở khám bệnh, chữa bệnh có thẩm quyền thì điều kiện về thời gian đóng BHXH được xác định như sau:
Đóng BHXH từ đủ 03 tháng trở lên trong thời gian 12 tháng liền kề trước khi sinh con.
Như vậy, trường hợp người lao động có thời gian tham gia BHXH bắt buộc từ đủ 12 tháng và phải nghỉ dưỡng thai theo chỉ định sẽ được áp dụng điều kiện đóng BHXH tối thiểu 03 tháng trong khoảng thời gian quy định.

– Trường hợp 3: Lao động nữ phải nghỉ việc để điều trị vô sinh
Lao động nữ sinh con trước đó phải nghỉ việc để điều trị vô sinh có thể được hưởng chế độ thai sản nếu đáp ứng điều kiện về thời gian tham gia BHXH.
Cụ thể, người lao động phải đóng BHXH từ đủ 06 tháng trở lên trong thời gian 24 tháng liền kề trước khi sinh con.
Quy định này áp dụng cho trường hợp lao động nữ đã nghỉ việc để thực hiện điều trị vô sinh trước thời điểm sinh con và đáp ứng điều kiện đóng BHXH theo luật định.
Lưu ý về cách xác định thời gian 12 tháng hoặc 24 tháng liền kề trước khi sinh con, nhận con
Khi xác định thời gian đóng BHXH để xét điều kiện hưởng chế độ thai sản, cần lưu ý thời điểm sinh con hoặc nhận con trong tháng, cụ thể:
- Sinh con hoặc nhận con trước ngày 15 của tháng: Tháng sinh con hoặc nhận con không được tính vào khoảng thời gian 12 tháng hoặc 24 tháng liền kề trước đó.
- Sinh con hoặc nhận con từ ngày 15 trở đi và tháng đó có đóng BHXH: Tháng sinh con hoặc nhận con được tính vào thời gian xét điều kiện hưởng chế độ.
- Sinh con hoặc nhận con từ ngày 15 trở đi nhưng tháng đó không đóng BHXH: Tháng sinh con hoặc nhận con không được tính vào khoảng thời gian xét điều kiện.
Việc xác định chính xác thời gian đóng BHXH có ý nghĩa quan trọng trong quá trình giải quyết hồ sơ, bởi điều kiện hưởng chế độ thai sản được căn cứ vào thời gian tham gia bảo hiểm theo từng trường hợp cụ thể.
>>> Xem thêm: Phí công chứng văn bản chấm dứt hợp đồng mua bán nhà được tính thế nào?
2. Hồ sơ hưởng chế độ thai sản năm 2026 gồm những giấy tờ gì?
Theo Quyết định 2222/QĐ-BHXH năm 2025, hồ sơ hưởng chế độ thai sản được xác định dựa trên từng trường hợp hưởng cụ thể. Người lao động cần chuẩn bị các giấy tờ tương ứng để cơ quan BHXH có căn cứ xem xét và giải quyết quyền lợi.
* Hồ sơ đối với lao động nữ khám thai, sảy thai, phá thai, thai chết trong tử cung, thai chết khi chuyển dạ và người lao động thực hiện biện pháp tránh thai
Tùy thuộc vào việc điều trị nội trú hay ngoại trú, hồ sơ hưởng chế độ thai sản bao gồm:
Trường hợp điều trị nội trú:
- Giấy ra viện.
- Tóm tắt hồ sơ bệnh án.
- Giấy báo tử nếu người bệnh tử vong tại cơ sở khám bệnh, chữa bệnh.
- Giấy xác nhận quá trình điều trị nội trú.
Trường hợp điều trị ngoại trú:
- Giấy chứng nhận nghỉ việc hưởng BHXH.
- Giấy ra viện hoặc tóm tắt hồ sơ bệnh án có chỉ định điều trị ngoại trú.
Người lao động cần căn cứ vào hình thức điều trị thực tế để cung cấp đúng loại giấy tờ theo yêu cầu của cơ quan BHXH.

* Hồ sơ đối với lao động nữ sinh con, mang thai hộ sinh con hoặc người mẹ nhờ mang thai hộ nhận con
Hồ sơ cơ bản bao gồm một trong các giấy tờ sau:
- Bản sao giấy khai sinh của con.
- Trích lục khai sinh.
- Bản sao giấy chứng sinh của con.
Ngoài giấy tờ chứng minh việc sinh con hoặc nhận con, tùy từng trường hợp, người lao động có thể phải bổ sung thêm các tài liệu liên quan, chẳng hạn:
- Giấy tờ chứng minh quá trình điều trị vô sinh.
- Giấy chứng tử của người mẹ.
- Giấy xác nhận người mẹ không đủ sức khỏe để chăm sóc con.
- Giấy xác nhận nghỉ dưỡng thai.
- Bản sao thỏa thuận mang thai hộ.
- Văn bản xác nhận thời điểm giao nhận con.
Thành phần hồ sơ bổ sung được xác định tùy theo tình huống thực tế và điều kiện hưởng chế độ của người lao động.
* Hồ sơ trường hợp con chết sau khi sinh hoặc thai chết khi đủ điều kiện hưởng chế độ thai sản khi sinh con
Trong trường hợp con chết sau khi sinh hoặc thai chết thuộc trường hợp được hưởng chế độ thai sản khi sinh con, người lao động cần chuẩn bị các giấy tờ chứng minh theo quy định, bao gồm:
- Bản chính hoặc bản sao tóm tắt hồ sơ bệnh án.
- Giấy ra viện thể hiện thông tin con chết.
- Giấy báo tử của con.
- Văn bản xác nhận của Ủy ban nhân dân cấp xã nếu con chết trong vòng 24 giờ sau khi sinh.
Tùy vào thời điểm và hoàn cảnh xảy ra sự việc, cơ quan BHXH sẽ căn cứ vào các tài liệu được cung cấp để giải quyết chế độ theo quy định.
* Hồ sơ đối với lao động nam nghỉ hưởng chế độ thai sản hoặc nhận trợ cấp một lần khi vợ sinh con
Lao động nam thuộc trường hợp nghỉ hưởng chế độ thai sản hoặc hưởng trợ cấp một lần khi vợ sinh con cần chuẩn bị:
- Bản sao giấy khai sinh của con.
- Trích lục khai sinh.
- Bản sao giấy chứng sinh của con.
Nếu giấy chứng sinh không thể hiện thông tin về việc sinh con phải phẫu thuật hoặc sinh con dưới 32 tuần tuổi thì cần bổ sung giấy xác nhận của cơ sở khám bệnh, chữa bệnh về tình trạng sinh con tương ứng.
* Hồ sơ đối với người lao động nhận nuôi con nuôi dưới 06 tháng tuổi
Người lao động nhận nuôi con nuôi dưới 06 tháng tuổi cần chuẩn bị các giấy tờ sau:
- Bản sao giấy chứng nhận nuôi con nuôi.
- Biên bản giao nhận con.
Các tài liệu này được sử dụng để xác định việc nhận nuôi con nuôi và làm căn cứ giải quyết chế độ thai sản cho người lao động.
* Danh sách, biểu mẫu đề nghị giải quyết chế độ thai sản
Ngoài các giấy tờ chứng minh điều kiện hưởng chế độ theo từng trường hợp, người sử dụng lao động có trách nhiệm lập Danh sách 01B-HSB đề nghị giải quyết chế độ thai sản đối với người lao động đang tham gia BHXH.
Trường hợp người lao động đã thôi việc hoặc không còn người sử dụng lao động thì thực hiện kê khai Mẫu số 14-HSB theo quy định để đề nghị giải quyết chế độ.
Do đó, người lao động cần xác định tình trạng tham gia quan hệ lao động tại thời điểm nộp hồ sơ để lựa chọn thủ tục, biểu mẫu phù hợp.
3. Thời hạn nộp hồ sơ và giải quyết hưởng trợ cấp thai sản năm 2026
Thời gian nộp hồ sơ và thời hạn giải quyết chế độ thai sản là nội dung người lao động cần lưu ý nhằm bảo đảm quyền lợi được giải quyết đúng quy định.
Theo Điều 97 Luật Bảo hiểm xã hội năm 2024, người lao động có trách nhiệm nộp hồ sơ hưởng trợ cấp thai sản cho cơ quan BHXH trong thời hạn 60 ngày kể từ ngày sinh con.
Sau khi tiếp nhận đầy đủ hồ sơ theo quy định, cơ quan BHXH có trách nhiệm xem xét và giải quyết chế độ cho người lao động.
Cụ thể, trong thời hạn 05 ngày làm việc kể từ ngày nhận đủ hồ sơ, cơ quan BHXH phải giải quyết hưởng trợ cấp thai sản. Trường hợp không giải quyết, cơ quan BHXH có trách nhiệm trả lời bằng văn bản và nêu rõ lý do.
Như vậy, người lao động cần chủ động chuẩn bị hồ sơ, giấy tờ cần thiết và thực hiện nộp đúng thời hạn để hạn chế việc chậm trễ trong quá trình giải quyết chế độ thai sản. Việc đáp ứng điều kiện đóng BHXH, cung cấp hồ sơ đầy đủ và tuân thủ thời hạn nộp hồ sơ là cơ sở quan trọng để cơ quan BHXH xem xét, giải quyết quyền lợi theo quy định pháp luật.
>>> Xem thêm: Địa chỉ văn phòng công chứng thứ 7 chủ nhật, hỗ trợ nhận hồ sơ online
Trên đây là giải đáp của chúng tôi về vấn đề “Thủ tục hưởng chế độ thai sản mới nhất năm 2026.”. Ngoài ra, nếu có bất kỳ thắc mắc nào hoặc cần hỗ trợ pháp lý, quý khách vui lòng liên hệ trực tiếp với Văn phòng công chứng Nguyễn Huệ theo thông tin:
VĂN PHÒNG CÔNG CHỨNG NGUYỄN HUỆ
Miễn phí dịch vụ công chứng tại nhà
VPCC Nguyễn Huệ được thành lập từ ngày 03/10/2012, có địa chỉ trụ sở tại số 165 Giảng Võ, phường Ô Chợ Dừa, thành phố Hà Nội dưới sự điều hành của các Công chứng viên có trình độ và bề dày thành tích trong ngành pháp luật cũng như trong lĩnh vực công chứng:
- Công chứng viên kiêm Trưởng Văn phòng Nguyễn Thị Huệ: Cử nhân Luật, cán bộ cấp cao, đã có 31 năm làm công tác pháp luật, có kinh nghiệm trong lĩnh vực quản lý nhà nước về công chứng, hộ tịch, quốc tịch. Trong đó có 7 năm trực tiếp làm công chứng và lãnh đạo Phòng Công chứng.
- Công chứng viên Nguyễn Thị Thủy: Thẩm Phán ngành Tòa án Hà Nội với kinh nghiệm công tác pháp luật 30 năm trong ngành Tòa án, trong đó 20 năm ở cương vị Thẩm Phán.
- Công chứng viên Chu Cảnh Hưng: Đã từng làm 10 năm Viện phó viện kiểm sát nhân dân huyện Yên Phong, tỉnh Bắc Ninh. Trưởng văn phòng công chứng Chu Cảnh Hưng.
- Công chứng viên Nguyễn Thị Kim Thanh: Là Luật sư, nguyên Trưởng Văn phòng công chứng tại Bắc Ninh với nhiều năm kinh nghiệm quản lý và điều hành nghiệp vụ. Chuyên gia dày dạn trong việc thẩm định hồ sơ pháp lý, giải quyết những hồ sơ khó và phức tạp một cách chuẩn xác nhất.
- Xem thêm…
- Địa chỉ: 165 Giảng Võ, phường Ô Chợ Dừa, Hà Nội
- Hotline: 0966.22.7979
- Email: ccnguyenhue165@gmail.com
XEM THÊM CÁC TỪ KHÓA TÌM KIẾM:
>>> Công chứng văn bản chấm dứt hợp đồng mua bán nhà đất được thực hiện thế nào?
>>> Thủ tục làm sổ đỏ lần đầu năm 2026: Giấy tờ, chi phí bao nhiêu?
>>> Công chứng thừa kế có cần có mặt tất cả các đồng thừa kế không?
>>> Dự kiến từ ngày 1/1/2025, có thể kiểm tra Sổ đỏ thật giả bằng mã QR?
>>> Mức hỗ trợ mới cho nhân viên y tế thôn, tổ dân phố từ 15/07/2026
