Tặng cho đất tranh chấp khoảng không là giao dịch cần được kiểm tra kỹ. Tranh chấp có thể liên quan đến phần đất hoặc công trình bên trên.
Một số trường hợp phát sinh bất đồng về ban công, mái che hoặc độ cao công trình. Các bên cũng có thể tranh chấp về việc xây dựng trong khoảng không phía trên đất.
Theo Luật Đất đai 2024, đất muốn thực hiện quyền tặng cho phải không có tranh chấp. Trường hợp tranh chấp đã được giải quyết thì cũng có thể thực hiện quyền theo quy định.
Vậy nhà đất đang tranh chấp khoảng không có được tặng cho không? Hồ sơ cần chuẩn bị gồm những gì? Quy trình công chứng thực hiện ra sao? Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn làm rõ những vấn đề này.
>>> Xem thêm: Tặng cho nhà đất nhưng người nhận đang bị truy nã: Hợp đồng công chứng có giá trị?
1. Tặng cho nhà đất tranh chấp về khoảng không có được thực hiện không?
1.1. Khoảng không gian trên đất có thể liên quan đến quyền và lợi ích của các bên
Khi sở hữu hoặc sử dụng một thửa đất, người sử dụng đất có thể thực hiện các quyền trong phạm vi pháp luật cho phép. Tuy nhiên, việc sử dụng khoảng không phía trên đất không phải lúc nào cũng hoàn toàn độc lập với quyền của chủ thể khác.
Tranh chấp có thể xuất hiện khi các bên có cách hiểu khác nhau về phạm vi sử dụng không gian. Chẳng hạn, một bên muốn xây dựng công trình cao hơn. Bên còn lại cho rằng việc xây dựng ảnh hưởng đến quyền sử dụng của mình.
Những bất đồng như vậy cần được xác định cụ thể. Không nên chỉ dựa vào ranh giới trên giấy chứng nhận để kết luận rằng giao dịch tặng cho chắc chắn không có tranh chấp.
1.2. Tranh chấp có thể ảnh hưởng đến việc công chứng hợp đồng tặng cho
Đất đang có tranh chấp là một trong những vấn đề cần được kiểm tra trước khi thực hiện giao dịch. Công chứng viên sẽ xem xét hồ sơ và thông tin do các bên cung cấp.
Nếu tranh chấp liên quan trực tiếp đến quyền sử dụng đất hoặc quyền định đoạt tài sản, giao dịch có thể không đáp ứng điều kiện để công chứng tại thời điểm đó.
Ngược lại, nếu chỉ có bất đồng về một vấn đề liên quan đến khoảng không nhưng chưa ảnh hưởng đến quyền sử dụng, định đoạt tài sản thì cần đánh giá cụ thể. Các bên nên cung cấp đầy đủ thông tin để công chứng viên xem xét.
1.3. Không nên che giấu thông tin về tranh chấp khi lập hợp đồng
Bên tặng cho cần cung cấp thông tin trung thực về tình trạng pháp lý của nhà đất. Việc bỏ qua tranh chấp có thể làm phát sinh rủi ro cho cả bên tặng và bên nhận.
Nếu sau khi nhận tặng cho, bên nhận mới phát hiện tranh chấp liên quan đến khoảng không, việc giải quyết có thể phức tạp hơn. Các bên có thể phải làm rõ nguồn gốc, phạm vi và căn cứ của quyền đang tranh chấp.
Do đó, trước khi ký hợp đồng, các bên nên xác định rõ nhà đất có đang bị khiếu nại, tranh chấp hoặc hạn chế quyền hay không.
2. Những vấn đề cần xác định khi tặng cho đất có tranh chấp khoảng không
2.1. Xác định chính xác nội dung tranh chấp
Trước hết cần làm rõ các bên đang tranh chấp vấn đề gì. Đây là cơ sở quan trọng để đánh giá khả năng thực hiện giao dịch tặng cho.
Tranh chấp có thể liên quan đến việc xây dựng công trình. Một số trường hợp khác lại liên quan đến phần ban công, mái che hoặc kết cấu công trình vươn sang không gian phía trên phần đất liền kề.
Nếu không xác định rõ nội dung, việc đánh giá tình trạng pháp lý của nhà đất có thể thiếu chính xác.
2.2. Kiểm tra giấy chứng nhận quyền sử dụng đất
Giấy chứng nhận là tài liệu quan trọng để xác định thông tin pháp lý cơ bản của thửa đất. Các bên cần kiểm tra người sử dụng đất, diện tích, mục đích sử dụng và các thông tin liên quan.
Đồng thời, cần xem xét nhà ở hoặc công trình gắn liền với đất nếu tài sản được tặng cho cùng quyền sử dụng đất.
Thông tin thực tế của nhà đất cũng nên được đối chiếu với giấy chứng nhận. Những khác biệt về hiện trạng có thể cần được làm rõ trước khi lập hợp đồng.
2.3. Kiểm tra hiện trạng công trình trên đất
Đối với tranh chấp khoảng không, hiện trạng công trình có thể là yếu tố đáng chú ý. Các bên nên xác định công trình đang nằm trong phạm vi nào và có dấu hiệu ảnh hưởng đến phần không gian của bất động sản liền kề hay không.
Các bộ phận như mái, ban công, sân thượng hoặc kết cấu xây dựng cần được kiểm tra nếu có liên quan đến tranh chấp.
Việc xác định hiện trạng càng rõ thì quá trình tư vấn và đánh giá hồ sơ càng thuận lợi.
2.4. Xác định các tài liệu liên quan đến tranh chấp
Nếu đã có khiếu nại, hòa giải hoặc giải quyết tranh chấp, các bên nên chuẩn bị tài liệu liên quan.
Có thể gồm:
- Đơn khiếu nại hoặc đơn yêu cầu giải quyết tranh chấp.
- Biên bản hòa giải.
- Văn bản của cơ quan có thẩm quyền.
- Bản án hoặc quyết định của Tòa án nếu đã có.
- Tài liệu thể hiện thỏa thuận giữa các bên.
Những tài liệu này giúp làm rõ tình trạng của tranh chấp. Công chứng viên cũng có thêm cơ sở để kiểm tra trước khi tiếp nhận giao dịch.

>>> Xem thêm: Từ đặt cọc đến sang tên, giao dịch nhà đất có nhiều bước cần lưu ý, đặc biệt là công chứng mua bán nhà đất
3. Hồ sơ và quy trình tặng cho nhà đất đang tranh chấp khoảng không
3.1. Hồ sơ của bên tặng cho
Bên tặng cho cần chuẩn bị giấy tờ nhân thân và giấy tờ liên quan đến tài sản. Hồ sơ thường gồm:
- CCCD hoặc giấy tờ tùy thân còn giá trị.
- Giấy đăng ký kết hôn hoặc giấy tờ về tình trạng hôn nhân khi cần thiết.
- Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất.
- Giấy tờ khác liên quan đến nguồn gốc và tình trạng pháp lý của tài sản.
Nếu nhà đất có tranh chấp, bên tặng cho nên cung cấp thêm tài liệu thể hiện nội dung tranh chấp.
3.2. Hồ sơ của bên được tặng cho
Bên nhận cũng cần cung cấp giấy tờ nhân thân để lập hợp đồng.
Thông tin của người nhận cần được ghi chính xác trong hợp đồng. Nếu việc tặng cho có liên quan đến quan hệ gia đình, các bên có thể cần cung cấp giấy tờ chứng minh quan hệ.
Việc chuẩn bị đầy đủ hồ sơ giúp công chứng viên có cơ sở kiểm tra chủ thể tham gia giao dịch.
3.3. Bước 1: Kiểm tra tình trạng pháp lý của nhà đất
Trước khi lập hợp đồng, công chứng viên sẽ kiểm tra các giấy tờ do các bên cung cấp.
Đối với nhà đất có tranh chấp về khoảng không, nội dung tranh chấp cần được trình bày rõ. Công chứng viên có thể yêu cầu cung cấp thêm tài liệu nếu hồ sơ chưa đủ cơ sở đánh giá.
Nếu phát hiện vấn đề ảnh hưởng đến quyền định đoạt tài sản, các bên cần xử lý trước khi tiếp tục giao dịch.
3.4. Bước 2: Đánh giá điều kiện thực hiện hợp đồng tặng cho
Sau khi kiểm tra hồ sơ, công chứng viên sẽ xem xét việc giao dịch có đáp ứng điều kiện công chứng hay không.
Nếu nhà đất đang có tranh chấp thuộc trường hợp pháp luật không cho phép thực hiện giao dịch, hợp đồng tặng cho không thể được công chứng theo yêu cầu thông thường.
Trong trường hợp vấn đề tranh chấp chưa đủ căn cứ để xác định, các bên có thể được yêu cầu bổ sung tài liệu hoặc làm rõ thêm tình trạng pháp lý.
3.5. Bước 3: Soạn thảo và ký hợp đồng
Khi giao dịch đủ điều kiện, hợp đồng tặng cho được lập với các thông tin về bên tặng, bên nhận và tài sản.
Các bên cần đọc kỹ nội dung trước khi ký. Nếu có thỏa thuận hoặc thông tin liên quan đến tranh chấp khoảng không, cần thể hiện phù hợp trong văn bản nếu có căn cứ và được các bên thống nhất.
Sau khi các bên ký trước mặt công chứng viên, việc công chứng được thực hiện theo quy định.
3.6. Bước 4: Thực hiện thủ tục đăng ký biến động
Sau khi hợp đồng tặng cho được công chứng, bên nhận cần thực hiện thủ tục đăng ký biến động theo quy định.
Hồ sơ có thể được sử dụng để thực hiện thủ tục sang tên và cập nhật thông tin người sử dụng đất.
Việc hoàn tất công chứng không đồng nghĩa với việc toàn bộ thủ tục chuyển quyền đã kết thúc. Các bên cần tiếp tục thực hiện các bước đăng ký và nghĩa vụ tài chính nếu thuộc trường hợp phải thực hiện.
4. Lưu ý quan trọng khi tặng cho nhà đất có tranh chấp về khoảng không
4.1. Không nên chỉ thỏa thuận miệng về quyền sử dụng khoảng không
Nếu các bên đã có thỏa thuận liên quan đến việc sử dụng khoảng không, nên xác định rõ nội dung và phạm vi thỏa thuận.
Việc chỉ trao đổi bằng lời nói có thể gây khó khăn khi phát sinh tranh chấp về sau. Những vấn đề quan trọng nên được thể hiện bằng văn bản phù hợp.
4.2. Cần phân biệt tranh chấp đất với tranh chấp về công trình
Không phải mọi bất đồng về khoảng không đều đồng nghĩa với việc toàn bộ quyền sử dụng đất đang bị tranh chấp.
Có trường hợp tranh chấp xuất phát từ một bộ phận công trình. Chẳng hạn, ban công, mái che hoặc kết cấu xây dựng có thể ảnh hưởng đến không gian phía trên bất động sản liền kề.
Vì vậy, cần xác định đúng bản chất tranh chấp trước khi đánh giá khả năng tặng cho.
4.3. Nên giải quyết tranh chấp trước khi thực hiện tặng cho nếu tranh chấp ảnh hưởng đến quyền định đoạt
Nếu tranh chấp trực tiếp ảnh hưởng đến quyền sử dụng hoặc quyền định đoạt nhà đất, việc giải quyết tranh chấp trước sẽ giúp giảm rủi ro.
Bên nhận cũng nên cân nhắc kỹ trước khi nhận tài sản. Việc nhận tặng cho không làm cho tranh chấp đang tồn tại tự động biến mất.
Trong trường hợp cần thiết, các bên nên được tư vấn pháp lý trước khi ký hợp đồng.
4.4. Trao đổi với Văn phòng công chứng trước khi đặt lịch
Nhà đất có tranh chấp về khoảng không thường cần được kiểm tra kỹ hơn hồ sơ thông thường.
Khách hàng nên cung cấp trước giấy chứng nhận và các tài liệu liên quan. Văn phòng công chứng có thể dựa trên hồ sơ để hướng dẫn các giấy tờ cần thiết.
Việc trao đổi trước cũng giúp các bên biết giao dịch có cần bổ sung tài liệu hoặc giải quyết vấn đề pháp lý nào hay không.
4.5. Kiểm tra kỹ hợp đồng trước khi ký
Trước khi ký, bên tặng và bên nhận cần kiểm tra toàn bộ thông tin trong hợp đồng.
Các nội dung cần chú ý gồm:
- Thông tin của bên tặng và bên nhận.
- Thông tin về thửa đất và tài sản gắn liền với đất.
- Phạm vi tài sản được tặng cho.
- Tình trạng pháp lý của nhà đất.
- Các thỏa thuận có liên quan đến tranh chấp.
Việc kiểm tra cẩn thận giúp hạn chế sai sót và giảm nguy cơ phát sinh tranh chấp sau khi giao dịch hoàn tất.

>>> Xem thêm: Đừng chờ đến khi cần gấp mới bắt đầu tìm văn phòng công chứng phù hợp
Kết luận
Tặng cho đất tranh chấp khoảng không cần được xem xét dựa trên tình trạng pháp lý cụ thể của nhà đất và nội dung tranh chấp. Các bên không nên chỉ dựa vào thỏa thuận miệng hoặc đánh giá sơ bộ về hiện trạng tài sản.
Trước khi lập hợp đồng, cần kiểm tra giấy chứng nhận, hồ sơ tranh chấp và các tài liệu liên quan. Nếu tranh chấp ảnh hưởng đến quyền sử dụng hoặc quyền định đoạt tài sản, nên giải quyết vấn đề pháp lý trước khi thực hiện giao dịch.
Nếu đang có nhu cầu tặng cho nhà đất nhưng chưa rõ tình trạng tranh chấp về khoảng không có ảnh hưởng đến việc công chứng hay không, khách hàng có thể liên hệ Văn phòng công chứng Nguyễn Huệ theo số hotline 0966.22.7979 hoặc đến trực tiếp văn phòng để được kiểm tra hồ sơ, tư vấn thủ tục và hướng dẫn phương án công chứng phù hợp.
>>> Xem thêm: Hồ sơ du học, xuất khẩu lao động hay định cư đều có thể phát sinh nhu cầu dịch thuật
>>> Xem thêm: Giấy tờ càng quan trọng, bạn càng nên chú ý đến chất lượng công chứng dịch thuật
VĂN PHÒNG CÔNG CHỨNG NGUYỄN HUỆ
Miễn phí dịch vụ công chứng tại nhà
VPCC Nguyễn Huệ được thành lập từ ngày 03/10/2012 (có địa chỉ trụ sở tại số 165 Giảng Võ, phường Ô Chợ Dừa, thành phố Hà Nội) dưới sự điều hành của các Công chứng viên có trình độ và bề dày thành tích trong ngành pháp luật cũng như trong lĩnh vực công chứng:
- Công chứng viên kiêm Trưởng Văn phòng Nguyễn Thị Huệ: Cử nhân Luật, cán bộ cấp cao, đã có 31 năm làm công tác pháp luật, có kinh nghiệm trong lĩnh vực quản lý nhà nước về công chứng, hộ tịch, quốc tịch. Trong đó có 7 năm trực tiếp làm công chứng và lãnh đạo Phòng Công chứng.
- Công chứng viên Nguyễn Thị Thủy: Thẩm Phán ngành Tòa án Hà Nội với kinh nghiệm công tác pháp luật 30 năm trong ngành Tòa án, trong đó 20 năm ở cương vị Thẩm Phán.
- Công chứng viên Chu Cảnh Hưng: Đã từng làm 10 năm Viện phó viện kiểm sát nhân dân huyện Yên Phong, tỉnh Bắc Ninh. Trưởng văn phòng công chứng Chu Cảnh Hưng.
- Công chứng viên Nguyễn Thị Kim Thanh: Là Luật sư, nguyên Trưởng Văn phòng công chứng tại Bắc Ninh với nhiều năm kinh nghiệm quản lý và điều hành nghiệp vụ. Chuyên gia dày dạn trong việc thẩm định hồ sơ pháp lý, giải quyết những hồ sơ khó và phức tạp một cách chuẩn xác nhất.
- Xem thêm…
- Địa chỉ: 165 Giảng Võ, phường Ô Chợ Dừa, thành phố Hà Nội
- Hotline: 0966.22.7979
- Email: ccnguyenhue165@gmail.com
