Sao y chứng thực giấy tờ, tài liệuTặng cho nhà đất giữa người thân thường được xem là giao dịch đơn giản. Tuy nhiên, tranh chấp có thể phát sinh khi các bên bất đồng về khoảng không tầng mái. Một bên có thể cho rằng mình được quyền sử dụng mái nhà. Bên còn lại lại muốn xây dựng, lắp đặt hoặc cải tạo khu vực này.
Nếu quyền sử dụng không được xác định rõ, giao dịch tặng cho dễ phát sinh mâu thuẫn. Người nhận cũng có thể gặp khó khăn khi sửa chữa hoặc khai thác tài sản. Vì vậy, cần kiểm tra kỹ hợp đồng tặng cho đất tranh chấp khoảng không trước khi ký kết.
>>> Xem thêm: Hợp đồng thế chấp quyền sử dụng đất vay vốn tại quỹ tín dụng nhân dân
1. Khoảng không tầng mái được xác định như thế nào?
1.1. Khoảng không phía trên nhà đất có thuộc quyền sử dụng đất không?
Theo pháp luật đất đai, quyền sử dụng đất được xác định trong phạm vi thửa đất và theo quy định pháp luật. Tuy nhiên, điều này không có nghĩa người sử dụng đất được toàn quyền chiếm dụng mọi khoảng không phía trên.
Việc xây dựng trong không gian phía trên còn chịu sự điều chỉnh của pháp luật xây dựng, quy hoạch và các quy định liên quan. Công trình hiện hữu cũng có thể gắn với quyền sở hữu riêng hoặc quyền sử dụng chung.
Do đó, cần phân biệt quyền sử dụng đất với quyền sở hữu nhà ở và công trình. Các quyền này có thể liên quan nhưng không phải lúc nào cũng hoàn toàn trùng nhau.
1.2. Tầng mái là phần sở hữu riêng hay sở hữu chung?
Việc xác định quyền đối với tầng mái phụ thuộc loại công trình và hồ sơ pháp lý. Với nhà ở riêng lẻ, cần xem giấy tờ sở hữu, thiết kế và hiện trạng công trình.
Đối với nhà chung cư, mái nhà và các bộ phận kết cấu có thể thuộc phần sở hữu chung theo pháp luật về nhà ở. Một chủ sở hữu căn hộ không mặc nhiên có quyền sử dụng riêng toàn bộ mái chung cư.
Trong nhà liền kề hoặc nhà xây sát nhau, tranh chấp còn có thể liên quan đến tường chung, kết cấu mái và ranh giới công trình. Các bên cần kiểm tra hồ sơ và nguồn gốc quyền trước khi thỏa thuận.
1.3. Những dạng tranh chấp khoảng không tầng mái thường gặp
Tranh chấp khoảng không tầng mái có thể xuất hiện dưới nhiều hình thức. Một số tình huống phổ biến gồm:
- Một bên muốn nâng tầng hoặc xây thêm trên mái.
- Các bên bất đồng về quyền lắp đặt mái che, bồn nước hoặc thiết bị.
- Công trình mới ảnh hưởng đến ánh sáng, thông gió hoặc thoát nước.
- Một bên cho rằng phần mái thuộc quyền sử dụng riêng.
- Nhà liền kề tranh chấp về ranh giới hoặc kết cấu công trình.
Mỗi trường hợp cần được đánh giá theo hồ sơ và hiện trạng thực tế. Không nên kết luận quyền sử dụng chỉ dựa trên lời nói hoặc thỏa thuận miệng.
2. Có được tặng cho nhà đất khi đang tranh chấp khoảng không tầng mái?
2.1. Điều kiện chuyển quyền sử dụng đất khi tặng cho
Tặng cho quyền sử dụng đất phải đáp ứng điều kiện theo pháp luật đất đai. Người tặng cho cần có quyền hợp pháp đối với thửa đất và đáp ứng các điều kiện thực hiện quyền.
Theo Luật Đất đai năm 2024, đất có tranh chấp chưa được giải quyết có thể ảnh hưởng đến khả năng thực hiện giao dịch. Cần xác định tranh chấp có liên quan trực tiếp đến quyền sử dụng đất hay chỉ liên quan đến phần công trình.
Nếu tranh chấp liên quan đến ranh giới, quyền sử dụng hoặc chủ thể có quyền định đoạt, các bên cần đặc biệt thận trọng. Không nên ký hợp đồng khi chưa làm rõ tình trạng pháp lý.
2.2. Tranh chấp tầng mái có khiến hợp đồng tặng cho vô hiệu không?
Không phải mọi tranh chấp về khoảng không tầng mái đều khiến hợp đồng tặng cho vô hiệu. Cần xem xét đối tượng tặng cho, quyền của người tặng và nội dung giao dịch.
Nếu người tặng không có quyền định đoạt tài sản hoặc giao dịch vi phạm điều kiện pháp luật, hợp đồng có thể bị tranh chấp về hiệu lực. Ngược lại, tranh chấp về cách sử dụng mái nhà chưa chắc ảnh hưởng toàn bộ quyền sử dụng đất được tặng cho.
Tòa án hoặc cơ quan có thẩm quyền sẽ xem xét chứng cứ và quy định liên quan. Các bên không nên tự kết luận hợp đồng vô hiệu chỉ từ việc có tranh chấp.
2.3. Có nên tiếp tục công chứng khi tranh chấp chưa được giải quyết?
Trước khi công chứng, cần làm rõ phạm vi tranh chấp và tình trạng pháp lý của tài sản. Nếu tranh chấp liên quan đến quyền định đoạt hoặc điều kiện chuyển nhượng, việc tiếp tục giao dịch có thể tiềm ẩn rủi ro lớn.
Công chứng viên sẽ kiểm tra hồ sơ và đánh giá điều kiện công chứng theo quy định. Tuy nhiên, việc công chứng không thay thế quá trình giải quyết tranh chấp.
Các bên nên cân nhắc giải quyết mâu thuẫn trước khi ký. Nếu vẫn muốn tặng cho phần tài sản không có tranh chấp, cần xác định rõ phạm vi quyền được chuyển giao và căn cứ pháp lý.
>>> Xem thêm: Không muốn bỏ sót những công đoạn quan trọng khi sang tên đất? Tham khảo dịch vụ sang tên sổ đỏ trọn gói
3. Rủi ro pháp lý khi tặng cho nhà đất đang có tranh chấp tầng mái
3.1. Người nhận không được sử dụng khoảng không như mong muốn
Sau khi nhận tặng cho, người nhận không mặc nhiên có quyền xây dựng trên tầng mái. Việc xây thêm tầng hoặc cải tạo công trình phải tuân thủ quy hoạch và pháp luật xây dựng.
Nếu mái nhà thuộc sở hữu chung, người nhận còn phải tôn trọng quyền của các chủ thể khác. Việc tự ý chiếm dụng có thể dẫn đến yêu cầu chấm dứt hành vi vi phạm.
Do đó, cần xác minh quyền sử dụng thực tế trước khi nhận tài sản. Không nên chỉ dựa vào lời cam kết của bên tặng cho.
3.2. Phát sinh tranh chấp về ranh giới và quyền sở hữu
Tranh chấp khoảng không có thể kéo theo bất đồng về ranh giới nhà đất. Các bên có thể tranh luận về tường chung, phần mái đua hoặc kết cấu công trình.
Nếu hồ sơ không thể hiện rõ quyền của từng bên, việc giải quyết sẽ phức tạp hơn. Người nhận tặng cho có thể phải tham gia tố tụng để bảo vệ quyền lợi.
Các bên nên lưu giữ bản vẽ, giấy phép xây dựng và giấy tờ sở hữu liên quan. Đây là những tài liệu có thể giúp làm rõ hiện trạng và quyền của mỗi bên.
3.3. Nguy cơ hợp đồng bị tranh chấp hoặc yêu cầu tuyên vô hiệu
Hợp đồng tặng cho có thể bị tranh chấp nếu người tặng không có đầy đủ quyền định đoạt. Rủi ro cũng phát sinh khi tài sản thuộc quyền của nhiều người nhưng thiếu sự đồng ý cần thiết.
Tuy nhiên, việc có tranh chấp tầng mái không tự động làm hợp đồng vô hiệu. Cần xác định tranh chấp ảnh hưởng đến phần tài sản nào và có vi phạm điều kiện pháp luật hay không.
Nếu hợp đồng bị tuyên vô hiệu, các bên có thể phải hoàn trả những gì đã nhận. Trách nhiệm bồi thường còn phụ thuộc lỗi và thiệt hại thực tế theo quy định.
4. Cách xử lý tranh chấp trước khi lập hợp đồng tặng cho nhà đất
4.1. Kiểm tra hồ sơ pháp lý và hiện trạng công trình
Trước khi ký, các bên cần kiểm tra Giấy chứng nhận và thông tin thửa đất. Đồng thời, cần xác định quyền sở hữu đối với nhà ở và công trình gắn liền với đất.
Nên đối chiếu bản vẽ hiện trạng với hồ sơ xây dựng. Nếu có dấu hiệu lấn ranh hoặc sử dụng mái chung, cần làm rõ trước khi giao dịch.
Với nhà chung cư, cần kiểm tra quy định về phần sở hữu chung và riêng. Không nên coi tầng mái là tài sản riêng nếu hồ sơ pháp lý không xác lập quyền đó.
4.2. Thỏa thuận rõ phạm vi tài sản được tặng cho
Hợp đồng cần mô tả chính xác nhà đất và tài sản gắn liền với đất. Các bên nên tránh ghi chung chung về quyền sử dụng tầng mái khi chưa xác định rõ quyền sở hữu.
Nếu khoảng không hoặc mái nhà đang có tranh chấp, cần ghi nhận đúng tình trạng pháp lý. Không nên đưa ra cam kết vượt quá quyền của bên tặng cho.
Mọi thỏa thuận về lối đi, kết cấu chung hoặc quyền tiếp cận mái cần rõ ràng. Nếu liên quan đến quyền của người thứ ba, phải xem xét quyền lợi của họ theo quy định.
4.3. Giải quyết tranh chấp trước khi hoàn tất giao dịch
Các bên có thể thương lượng để xác định quyền sử dụng và trách nhiệm của mỗi bên. Nếu không đạt thỏa thuận, có thể lựa chọn hòa giải hoặc yêu cầu cơ quan có thẩm quyền giải quyết theo quy định.
Khi tranh chấp liên quan đến ranh giới hoặc quyền sử dụng đất, cần thu thập đầy đủ chứng cứ. Tài liệu có thể gồm giấy tờ đất, bản vẽ, hình ảnh hiện trạng và văn bản trao đổi giữa các bên.
Sau khi quyền đối với tài sản được làm rõ, các bên mới nên hoàn thiện hợp đồng tặng cho. Cách làm này giúp hạn chế nguy cơ phát sinh tranh chấp mới.
4.4. Công chứng hợp đồng đúng quy định
Hợp đồng tặng cho quyền sử dụng đất và nhà ở cần tuân thủ quy định về hình thức. Các bên nên chuẩn bị giấy tờ tùy thân, Giấy chứng nhận và hồ sơ liên quan đến tài sản.
Công chứng viên sẽ kiểm tra hồ sơ và điều kiện công chứng trong phạm vi pháp luật quy định. Nếu phát hiện vấn đề pháp lý cần làm rõ, các bên nên bổ sung tài liệu trước khi ký.
Sau khi hợp đồng được lập hợp lệ, bên nhận cần thực hiện thủ tục đăng ký theo quy định. Việc công chứng không thay thế nghĩa vụ giải quyết tranh chấp đang tồn tại.
>>> Xem thêm: Giấy tờ pháp lý cần sự cẩn trọng, còn bạn cần thông tin đáng tin cậy từ văn phòng công chứng
Kết luận
Tranh chấp khoảng không tầng mái có thể ảnh hưởng đến quyền sử dụng và khai thác nhà đất sau khi tặng cho. Vì vậy, các bên cần xác minh quyền sở hữu, hiện trạng công trình và phạm vi tài sản trước khi ký. Việc giải quyết rõ tranh chấp từ đầu sẽ giúp hạn chế nguy cơ kiện tụng và thiệt hại.
Khi lập hợp đồng tặng cho đất tranh chấp khoảng không, quý khách nên kiểm tra kỹ hồ sơ và điều khoản giao dịch. Nếu cần hỗ trợ rà soát giấy tờ hoặc thực hiện thủ tục công chứng, quý khách có thể liên hệ Văn phòng công chứng Nguyễn Huệ theo số hotline 0966.22.7979 hoặc đến trực tiếp văn phòng để được tư vấn, hướng dẫn cụ thể.
>>> Xem thêm: Đừng để khoảng cách hay lịch trình làm bạn lúng túng; hãy tham khảo thông tin về dịch vụ công chứng
>>> Xem thêm: Một bộ hồ sơ hợp lý không chỉ cần đủ giấy tờ mà còn phải đáp ứng đúng yêu cầu chứng thực, nếu thủ tục đó được yêu cầu
VĂN PHÒNG CÔNG CHỨNG NGUYỄN HUỆ
Miễn phí dịch vụ công chứng tại nhà
VPCC Nguyễn Huệ được thành lập từ ngày 03/10/2012 (có địa chỉ trụ sở tại số 165 Giảng Võ, phường Ô Chợ Dừa, thành phố Hà Nội) dưới sự điều hành của các Công chứng viên có trình độ và bề dày thành tích trong ngành pháp luật cũng như trong lĩnh vực công chứng:
- Công chứng viên kiêm Trưởng Văn phòng Nguyễn Thị Huệ: Cử nhân Luật, cán bộ cấp cao, đã có 31 năm làm công tác pháp luật, có kinh nghiệm trong lĩnh vực quản lý nhà nước về công chứng, hộ tịch, quốc tịch. Trong đó có 7 năm trực tiếp làm công chứng và lãnh đạo Phòng Công chứng.
- Công chứng viên Nguyễn Thị Thủy: Thẩm Phán ngành Tòa án Hà Nội với kinh nghiệm công tác pháp luật 30 năm trong ngành Tòa án, trong đó 20 năm ở cương vị Thẩm Phán.
- Công chứng viên Chu Cảnh Hưng: Đã từng làm 10 năm Viện phó viện kiểm sát nhân dân huyện Yên Phong, tỉnh Bắc Ninh. Trưởng văn phòng công chứng Chu Cảnh Hưng.
- Công chứng viên Nguyễn Thị Kim Thanh: Là Luật sư, nguyên Trưởng Văn phòng công chứng tại Bắc Ninh với nhiều năm kinh nghiệm quản lý và điều hành nghiệp vụ. Chuyên gia dày dạn trong việc thẩm định hồ sơ pháp lý, giải quyết những hồ sơ khó và phức tạp một cách chuẩn xác nhất.
- Xem thêm…
- Địa chỉ: 165 Giảng Võ, phường Ô Chợ Dừa, thành phố Hà Nội
- Hotline: 0966.22.7979
- Email: ccnguyenhue165@gmail.com