Sao y chứng thực giấy tờ, tài liệuSau khi người thân qua đời, gia đình có thể phát hiện người mất còn tiền gửi tiết kiệm tại ngân hàng. Việc nhận khoản tiền này cần thực hiện đúng quy định pháp luật. Người thân không thể tự ý rút tiền chỉ vì đang giữ sổ tiết kiệm.
Một vấn đề thường gặp là các đồng thừa kế muốn cử một người đại diện làm thủ tục nhận tiền. Tuy nhiên, cần xác định đúng căn cứ thừa kế và phạm vi ủy quyền. Vì vậy, hợp đồng ủy quyền rút tiền tiết kiệm người chết cần được hiểu đúng để tránh hồ sơ bị từ chối hoặc phát sinh tranh chấp.
>>> Xem thêm: Hợp đồng chuyển nhượng đất nông nghiệp dính quy hoạch lên đất thổ cư
1. Người đã mất có thể ủy quyền rút tiền tiết kiệm không?
1.1. Việc ủy quyền chấm dứt khi người ủy quyền qua đời
Theo Bộ luật Dân sự năm 2015, hợp đồng ủy quyền là thỏa thuận giữa bên ủy quyền và bên được ủy quyền. Bên được ủy quyền thực hiện công việc nhân danh bên ủy quyền trong phạm vi đã thỏa thuận.
Tuy nhiên, việc đại diện theo ủy quyền chấm dứt khi cá nhân ủy quyền chết. Quy định này được nêu tại Điều 140 Bộ luật Dân sự năm 2015.
Vì vậy, nếu người gửi tiết kiệm đã qua đời, người được ủy quyền trước đó không thể chỉ dựa vào giấy ủy quyền cũ để tiếp tục rút tiền. Ngân hàng sẽ cần căn cứ pháp lý phù hợp để giải quyết khoản tiền thuộc di sản.
1.2. Tiền gửi tiết kiệm của người chết được xử lý thế nào?
Tiền gửi tiết kiệm đứng tên người đã mất có thể là di sản thừa kế. Việc xác định di sản cần xem xét quyền sở hữu khoản tiền và các nghĩa vụ tài sản liên quan.
Nếu người mất có di chúc hợp pháp, việc phân chia di sản được thực hiện theo di chúc trong phạm vi pháp luật cho phép. Nếu không có di chúc hoặc di chúc không quyết định toàn bộ di sản, phần liên quan có thể được chia theo pháp luật.
Người thừa kế cần xác định đầy đủ những người có quyền hưởng di sản. Không nên tự ý rút hoặc phân chia tiền khi chưa làm rõ quyền của các bên.
1.3. Có thể lập ủy quyền sau khi người gửi tiết kiệm qua đời không?
Người đã mất không thể ký hợp đồng ủy quyền mới. Tuy nhiên, những người thừa kế có quyền hợp pháp đối với khoản tiền có thể lập văn bản ủy quyền cho một người đại diện làm thủ tục.
Văn bản này không phải là sự tiếp nối giấy ủy quyền của người đã mất. Đây là việc ủy quyền của những người có quyền đối với di sản, trong phạm vi quyền của họ.
Nếu có nhiều người thừa kế, cần xác định rõ ai tham gia ký và phạm vi đại diện. Việc ngân hàng chấp nhận hồ sơ còn phụ thuộc giấy tờ thừa kế và quy trình áp dụng tại ngân hàng đó.
2. Ai có quyền nhận tiền tiết kiệm của người đã mất?
2.1. Người thừa kế theo di chúc
Người được chỉ định hưởng tiền tiết kiệm trong di chúc có thể yêu cầu nhận di sản nếu đáp ứng điều kiện pháp luật. Di chúc cần được kiểm tra về hình thức, nội dung và hiệu lực.
Nếu di chúc chỉ định nhiều người cùng hưởng, quyền của từng người cần được xác định. Một người không mặc nhiên được nhận toàn bộ khoản tiền thay cho những người còn lại.
Trong trường hợp có tranh chấp về di chúc, việc rút tiền có thể phải chờ giải quyết. Gia đình nên chuẩn bị đầy đủ hồ sơ chứng minh quyền thừa kế trước khi làm thủ tục với ngân hàng.
2.2. Người thừa kế theo pháp luật
Nếu không có di chúc hợp pháp hoặc thuộc trường hợp thừa kế theo pháp luật, di sản được chia theo hàng thừa kế và quy định liên quan.
Hàng thừa kế thứ nhất gồm vợ hoặc chồng, cha mẹ đẻ, cha mẹ nuôi, con đẻ và con nuôi của người chết. Những người cùng hàng được hưởng phần di sản bằng nhau, trừ trường hợp pháp luật có quy định khác.
Cần xác minh đầy đủ người thuộc hàng thừa kế có quyền hưởng di sản. Không nên cho rằng người đang giữ sổ tiết kiệm hoặc người trực tiếp chăm sóc người mất đương nhiên có quyền nhận toàn bộ tiền.
2.3. Trường hợp có nhiều đồng thừa kế
Khi có nhiều người cùng hưởng di sản, việc nhận tiền cần bảo đảm quyền của từng người. Các đồng thừa kế có thể thống nhất cử một người đại diện làm thủ tục theo phạm vi được ủy quyền.
Văn bản cần thể hiện rõ người ủy quyền, người được ủy quyền và công việc được thực hiện. Nội dung nên nêu cụ thể việc liên hệ ngân hàng, cung cấp hồ sơ và nhận tiền nếu ngân hàng chấp thuận.
Việc ủy quyền không tự động làm thay đổi phần thừa kế của mỗi người. Người đại diện phải thực hiện đúng phạm vi được giao và bảo đảm quyền lợi của các đồng thừa kế.
>>> Xem thêm: Đừng để thủ tục đất đai phức tạp làm mất thời gian của bạn, hãy tìm hiểu dịch vụ sổ đỏ phù hợp
3. Hồ sơ và thủ tục nhận tiền tiết kiệm của người đã mất
3.1. Hồ sơ cần chuẩn bị
Hồ sơ cụ thể phụ thuộc quy định của ngân hàng và tình trạng thừa kế. Gia đình nên liên hệ ngân hàng trước để xác nhận yêu cầu.
Thông thường, các giấy tờ cần chuẩn bị gồm:
- Giấy chứng tử hoặc trích lục khai tử của người gửi tiền.
- Sổ tiết kiệm hoặc thông tin tài khoản tiền gửi.
- CCCD (Căn cước công dân) hoặc giấy tờ tùy thân hợp lệ của người thừa kế.
- Di chúc hợp pháp, nếu người mất có để lại di chúc.
- Văn bản khai nhận hoặc thỏa thuận phân chia di sản, tùy trường hợp.
- Giấy tờ chứng minh quan hệ thừa kế theo yêu cầu.
- Văn bản ủy quyền hợp lệ, nếu cử người đại diện thực hiện thủ tục.
Danh mục trên chỉ mang tính tham khảo. Ngân hàng có thể yêu cầu thêm giấy tờ để xác minh quyền nhận tiền. Người thừa kế nên chuẩn bị bản chính để đối chiếu khi cần.
3.2. Thực hiện thủ tục khai nhận hoặc phân chia di sản
Trước khi rút tiền, người thừa kế cần xác định quyền đối với khoản tiền gửi. Trường hợp có nhiều người hưởng di sản, cần làm rõ phần quyền của từng người.
Tùy hồ sơ và điều kiện pháp luật, các bên có thể thực hiện thủ tục khai nhận hoặc thỏa thuận phân chia di sản. Văn bản này giúp xác định người có quyền nhận tiền và phạm vi quyền của họ.
Nếu có tranh chấp về di chúc hoặc người thừa kế, thủ tục có thể phức tạp hơn. Các bên cần giải quyết tranh chấp trước khi yêu cầu ngân hàng chi trả trong trường hợp pháp luật yêu cầu.
3.3. Nộp hồ sơ tại ngân hàng và nhận tiền
Sau khi hoàn thiện hồ sơ thừa kế, người có quyền nhận tiền liên hệ ngân hàng nơi mở khoản tiền gửi. Ngân hàng sẽ kiểm tra giấy tờ và hướng dẫn các bước tiếp theo.
Nếu các đồng thừa kế đã thống nhất cử người đại diện, văn bản ủy quyền cần nêu rõ phạm vi công việc. Nội dung có thể bao gồm nộp hồ sơ, ký giấy tờ cần thiết và nhận tiền theo thỏa thuận.
Người đại diện phải tuân thủ đúng phạm vi được ủy quyền. Việc ngân hàng chấp thuận chi trả còn phụ thuộc tính hợp lệ của hồ sơ và quy trình giao dịch.
4. Lập văn bản ủy quyền và công chứng như thế nào?
4.1. Nội dung cần có trong văn bản ủy quyền
Văn bản ủy quyền nên ghi đầy đủ thông tin của người ủy quyền và người được ủy quyền. Thông tin cần thống nhất với giấy tờ tùy thân hợp lệ.
Nội dung cần xác định rõ khoản tiền gửi và ngân hàng liên quan. Nếu có sổ tiết kiệm, nên ghi thông tin nhận diện theo hồ sơ ngân hàng.
Các bên cũng cần quy định cụ thể phạm vi đại diện. Ví dụ, người được ủy quyền có thể nộp hồ sơ thừa kế, làm việc với ngân hàng và nhận tiền nếu được phép.
Ngoài ra, văn bản nên ghi thời hạn ủy quyền và trách nhiệm của người đại diện. Nếu có nhiều đồng thừa kế, cần làm rõ người nào ủy quyền và quyền của từng người.
4.2. Có cần công chứng văn bản ủy quyền không?
Yêu cầu về hình thức văn bản ủy quyền phụ thuộc nội dung công việc và quy định liên quan. Ngân hàng cũng có thể có yêu cầu hồ sơ riêng đối với việc chi trả tiền gửi của người đã mất.
Vì vậy, các đồng thừa kế nên hỏi ngân hàng về mẫu và hình thức văn bản được chấp nhận. Không nên mặc định rằng một giấy ủy quyền thông thường luôn đủ điều kiện rút tiền.
Khi cần công chứng, các bên cần chuẩn bị giấy tờ tùy thân và hồ sơ liên quan. Công chứng viên sẽ kiểm tra hồ sơ, năng lực hành vi và ý chí của người tham gia trong phạm vi nghiệp vụ.
Cần lưu ý, văn bản ủy quyền của các đồng thừa kế không thay thế giấy tờ chứng minh quyền thừa kế. Gia đình vẫn phải hoàn thiện hồ sơ di sản theo quy định.
4.3. Những lưu ý để tránh tranh chấp khi nhận tiền
Trước khi ủy quyền, các đồng thừa kế nên thống nhất cách quản lý và phân chia khoản tiền. Nội dung thỏa thuận cần rõ ràng, tránh chỉ thống nhất bằng lời nói.
Người đại diện nên lưu giữ chứng từ nhận tiền và tài liệu giao dịch. Sau khi nhận tiền, cần thực hiện đúng thỏa thuận với những người đã ủy quyền.
Nếu một người tự ý nhận toàn bộ khoản tiền mà không có căn cứ, tranh chấp có thể phát sinh. Khi đó, các bên cần căn cứ hồ sơ thừa kế, văn bản ủy quyền và chứng từ liên quan để giải quyết.
Trường hợp hồ sơ phức tạp hoặc có người thừa kế ở nước ngoài, nên rà soát thủ tục trước. Việc chuẩn bị đúng ngay từ đầu giúp hạn chế việc bổ sung hồ sơ nhiều lần.
>>> Xem thêm: Bạn đang cần công chứng hợp đồng ủy quyền? Hãy tìm hiểu yêu cầu thủ tục tại văn phòng công chứng
Kết luận
Khi người gửi tiết kiệm qua đời, khoản tiền trong ngân hàng cần được xử lý theo quy định về thừa kế. Người thân không thể tiếp tục sử dụng giấy ủy quyền cũ của người đã mất để rút tiền. Các đồng thừa kế cần xác định quyền hưởng di sản và lập văn bản ủy quyền phù hợp nếu muốn cử người đại diện thực hiện thủ tục. Để chuẩn bị hợp đồng ủy quyền rút tiền tiết kiệm người chết đúng quy định, quý khách có thể liên hệ Văn phòng công chứng Nguyễn Huệ theo số hotline 0966.22.7979 hoặc đến trực tiếp văn phòng để được tư vấn, kiểm tra hồ sơ và hướng dẫn thủ tục phù hợp.
>>> Xem thêm: Từ nhu cầu cá nhân đến công việc gia đình, việc tìm hiểu dịch vụ công chứng giúp bạn có thêm thông tin để lựa chọn
>>> Xem thêm: Trước khi sao chụp hàng loạt giấy tờ, bạn nên xác định rõ loại bản sao cần có và yêu cầu chứng thực
VĂN PHÒNG CÔNG CHỨNG NGUYỄN HUỆ
Miễn phí dịch vụ công chứng tại nhà
VPCC Nguyễn Huệ được thành lập từ ngày 03/10/2012 (có địa chỉ trụ sở tại số 165 Giảng Võ, phường Ô Chợ Dừa, thành phố Hà Nội) dưới sự điều hành của các Công chứng viên có trình độ và bề dày thành tích trong ngành pháp luật cũng như trong lĩnh vực công chứng:
- Công chứng viên kiêm Trưởng Văn phòng Nguyễn Thị Huệ: Cử nhân Luật, cán bộ cấp cao, đã có 31 năm làm công tác pháp luật, có kinh nghiệm trong lĩnh vực quản lý nhà nước về công chứng, hộ tịch, quốc tịch. Trong đó có 7 năm trực tiếp làm công chứng và lãnh đạo Phòng Công chứng.
- Công chứng viên Nguyễn Thị Thủy: Thẩm Phán ngành Tòa án Hà Nội với kinh nghiệm công tác pháp luật 30 năm trong ngành Tòa án, trong đó 20 năm ở cương vị Thẩm Phán.
- Công chứng viên Chu Cảnh Hưng: Đã từng làm 10 năm Viện phó viện kiểm sát nhân dân huyện Yên Phong, tỉnh Bắc Ninh. Trưởng văn phòng công chứng Chu Cảnh Hưng.
- Công chứng viên Nguyễn Thị Kim Thanh: Là Luật sư, nguyên Trưởng Văn phòng công chứng tại Bắc Ninh với nhiều năm kinh nghiệm quản lý và điều hành nghiệp vụ. Chuyên gia dày dạn trong việc thẩm định hồ sơ pháp lý, giải quyết những hồ sơ khó và phức tạp một cách chuẩn xác nhất.
- Xem thêm…
- Địa chỉ: 165 Giảng Võ, phường Ô Chợ Dừa, thành phố Hà Nội
- Hotline: 0966.22.7979
- Email: ccnguyenhue165@gmail.com