Người mắc bệnh tâm thần có phải chịu trách nhiệm hình sự không?

Trong thực tế đã xảy ra không ít vụ án nghiêm trọng mà người gây ra hành vi phạm tội được xác định là mắc bệnh tâm thần. Điều này khiến nhiều người băn khoăn liệu người mắc bệnh tâm thần có phải chịu trách nhiệm hình sự hay không. Theo quy định của pháp luật hình sự, bệnh tâm thần có thể là căn cứ để loại trừ trách nhiệm hình sự, tuy nhiên không phải mọi trường hợp người bệnh đều được miễn trách nhiệm.

>>> Xem thêm: Thủ tục cấp sổ đỏ đối với nhà ở/căn hộ chưa có sổ tại các quận Hà Nội.

Người mắc bệnh tâm thần phải được trưng cầu giám định

Theo Điều 21 Bộ luật Hình sự 2015, người thực hiện hành vi nguy hiểm cho xã hội trong khi đang mắc bệnh tâm thần hoặc mắc bệnh khác khiến họ mất khả năng nhận thức hoặc khả năng điều khiển hành vi thì sẽ không phải chịu trách nhiệm hình sự.

Để xác định chính xác tình trạng tâm thần của người thực hiện hành vi nguy hiểm cho xã hội, pháp luật tố tụng hình sự quy định việc trưng cầu giám định là bắt buộc. Cụ thể, khoản 1 Điều 206 Bộ luật Tố tụng hình sự 2015 quy định phải tiến hành giám định khi cần xác định người thực hiện hành vi có mắc bệnh tâm thần hay không.

Nếu kết quả giám định cho thấy người đó thực hiện hành vi trong tình trạng mất khả năng nhận thức hoặc điều khiển hành vi do bệnh tâm thần thì Viện kiểm sát hoặc Tòa án có thể quyết định đưa họ vào cơ sở điều trị chuyên khoa để bắt buộc chữa bệnh, thay vì truy cứu trách nhiệm hình sự.

>>> Xem thêm: Địa chỉ văn phòng công chứng làm việc cả thứ 7 và chủ nhật tại Hà Nội.

Trường hợp nào người mắc bệnh tâm thần vẫn phải chịu trách nhiệm hình sự?

Không phải cứ mắc bệnh tâm thần là sẽ được miễn trách nhiệm hình sự. Theo quy định tại Điều 21 Bộ luật Hình sự 2015, việc miễn trách nhiệm chỉ áp dụng khi người phạm tội thực hiện hành vi nguy hiểm cho xã hội trong thời điểm đang mắc bệnh và bệnh ở mức làm mất khả năng nhận thức hoặc điều khiển hành vi.

Ngược lại, nếu người đó thực hiện hành vi phạm tội khi đang trong trạng thái bình thường, nhưng sau đó mới phát sinh bệnh tâm thần khiến họ mất khả năng nhận thức hoặc điều khiển hành vi thì vẫn có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo quy định tại khoản 2 Điều 49 Bộ luật Hình sự 2015.

Trong trường hợp này, căn cứ vào kết luận giám định pháp y hoặc giám định pháp y tâm thần, Tòa án có thể quyết định đưa người đó vào cơ sở điều trị chuyên khoa để chữa bệnh bắt buộc. Sau khi sức khỏe tâm thần được phục hồi, người này vẫn có thể tiếp tục bị xử lý hình sự đối với hành vi phạm tội trước đó.

Kết luận

Trên thực tế, việc xác định thời điểm người phạm tội mắc bệnh tâm thần – trước hay sau khi thực hiện hành vi phạm tội – có ý nghĩa rất quan trọng. Tuy nhiên, ranh giới giữa hai trường hợp này đôi khi khá phức tạp, đòi hỏi cơ quan điều tra phải tiến hành thu thập chứng cứ, trưng cầu giám định và đánh giá vụ việc một cách khách quan, thận trọng.

Như vậy, trên đây là giải đáp của chúng tôi về vấn đề “Người mắc bệnh tâm thần có phải chịu trách nhiệm hình sự không?”. Ngoài ra, nếu có bất kỳ thắc mắc nào hoặc cần hỗ trợ pháp lý, quý khách vui lòng liên hệ trực tiếp với Văn phòng công chứng Nguyễn Huệ theo thông tin:

VĂN PHÒNG CÔNG CHỨNG NGUYỄN HUỆ

Miễn phí dịch vụ công chứng tại nhà

VPCC Nguyễn Huệ được thành lập từ ngày 03/10/2012, có địa chỉ trụ sở tại số 165 Giảng Võ, phường Ô Chợ Dừa, thành phố Hà Nội dưới sự điều hành của các Công chứng viên có trình độ và bề dày thành tích trong ngành pháp luật cũng như trong lĩnh vực công chứng:

1. Công chứng viên kiêm Trưởng Văn phòng Nguyễn Thị Huệ: Cử nhân Luật, cán bộ cấp cao, đã có 31 năm làm công tác pháp luật, có kinh nghiệm trong lĩnh vực quản lý nhà nước về công chứng, hộ tịch, quốc tịch. Trong đó có 7 năm trực tiếp làm công chứng và lãnh đạo Phòng Công chứng.
2. Công chứng viên Nguyễn Thị Thủy: Thẩm Phán ngành Tòa án Hà Nội với kinh nghiệm công tác pháp luật 30 năm trong ngành Tòa án, trong đó 20 năm ở cương vị Thẩm Phán.
3. Công chứng viên Chu Cảnh Hưng: Đã từng làm 10 năm Viện phó viện kiểm sát nhân dân huyện Yên Phong, tỉnh Bắc Ninh. Trưởng văn phòng công chứng Chu Cảnh Hưng.
4. Công chứng viên Nguyễn Thị Kim Thanh: Là Luật sư, nguyên Trưởng Văn phòng công chứng tại Bắc Ninh với nhiều năm kinh nghiệm quản lý và điều hành nghiệp vụ. Chuyên gia dày dạn trong việc thẩm định hồ sơ pháp lý, giải quyết những hồ sơ khó và phức tạp một cách chuẩn xác nhất.
5. Xem thêm…

• Địa chỉ: 165 Giảng Võ, phường Ô Chợ Dừa, Hà Nội
• Hotline: 0966.22.7979
• Email: ccnguyenhue165@gmail.com

XEM THÊM CÁC TỪ KHÓA TÌM KIẾM:

>>> Thủ tục công chứng giấy ủy quyền bao gồm những gì? Thời hạn xét duyệt trong vòng bao lâu?

>>> Công chứng thừa kế di sản là gì? Thủ tục công chứng văn bản thừa kế di sản

>>> Cách đọc thông tin sổ hồng mới nhất năm 2026. Hướng dẫn cách để kiểm tra thông tin cá nhân trong sổ hồng và tránh bị chiếm đoạt tài sản.

>>> Các vướng mắc khi làm thủ tục cấp sổ đỏ lần đầu mà người dân cần chú ý.

>>> Quy định mới về số lượng phòng giao dịch của ngân hàng thương mại