Cổ phiếu là một trong những loại tài sản tài chính được nhiều nhà đầu tư quan tâm bởi khả năng sinh lời hấp dẫn. Tuy nhiên, trước khi tham gia thị trường chứng khoán, nhà đầu tư cần hiểu rõ khái niệm cổ phiếu, mục đích đầu tư cũng như những quy định quan trọng liên quan đến việc mua bán loại tài sản này.
1. Cổ phiếu là gì?
Cổ phiếu là một loại chứng khoán xác nhận quyền sở hữu của nhà đầu tư đối với một phần vốn điều lệ của doanh nghiệp phát hành. Cổ phiếu có thể được thể hiện dưới dạng chứng chỉ, dữ liệu điện tử hoặc ghi nhận bằng hình thức bút toán theo quy định của pháp luật. Theo Luật Chứng khoán 2019 và Luật Doanh nghiệp 2020, chỉ công ty cổ phần mới được quyền phát hành cổ phiếu để huy động vốn.
>>> Xem thêm: Có thể tra cứu lịch làm việc của văn phòng công chứng gần nhất tại Hà Nội tại đâu?
Căn cứ khoản 1 và khoản 2 Điều 114 Luật Doanh nghiệp 2020, cổ phiếu được chia thành hai loại cơ bản:
– Cổ phiếu phổ thông (cổ phiếu thường): Người sở hữu loại cổ phiếu này được công nhận là cổ đông phổ thông của công ty và có quyền tham gia biểu quyết, quyết định các vấn đề quan trọng cũng như tham dự các cuộc họp của Đại hội đồng cổ đông.
– Cổ phiếu ưu đãi: Đây là loại cổ phiếu mang lại cho người nắm giữ một số quyền lợi đặc biệt như ưu tiên về cổ tức, quyền biểu quyết hoặc ưu tiên hoàn trả vốn theo quy định của pháp luật và điều lệ công ty.
2. Mục đích của việc đầu tư cổ phiếu
Hoạt động mua bán cổ phiếu thường hướng đến hai mục tiêu chính:
– Tìm kiếm lợi nhuận: Đây là mục đích phổ biến nhất của các nhà đầu tư. Thông qua việc hưởng cổ tức hoặc chênh lệch giá khi mua thấp và bán cao, cổ phiếu trở thành một kênh đầu tư có khả năng mang lại lợi nhuận đáng kể.
– Nắm giữ quyền quản lý doanh nghiệp: Đối với các tổ chức hoặc cá nhân muốn tham gia điều hành doanh nghiệp, việc sở hữu số lượng lớn cổ phiếu có thể giúp họ có tiếng nói trong hoạt động quản trị và định hướng phát triển của công ty.

3. Những vấn đề cần lưu ý trước khi mua bán cổ phiếu
3.1. Mệnh giá cổ phiếu
Khoản 2 Điều 13 Luật Chứng khoán 2019 quy định mệnh giá của cổ phiếu và chứng chỉ quỹ chào bán ra công chúng là 10.000 đồng.
Đối với trái phiếu phát hành ra công chúng, mệnh giá được xác định là 100.000 đồng hoặc bội số của mức này.
Như vậy, mệnh giá chuẩn của cổ phiếu tại Việt Nam hiện nay là 10.000 đồng/cổ phiếu. Tuy nhiên, giá giao dịch thực tế trên thị trường có thể cao hơn hoặc thấp hơn mệnh giá tùy thuộc vào tình hình hoạt động của doanh nghiệp và biến động cung cầu.
3.2. Mua bán cổ phiếu ở đâu?
Nhà đầu tư muốn giao dịch cổ phiếu phải thực hiện thông qua hệ thống giao dịch của thị trường chứng khoán.
Theo khoản 1 Điều 6 Thông tư 120/2020/TT-BTC, điều kiện bắt buộc để giao dịch chứng khoán là phải mở tài khoản tại một công ty chứng khoán được cấp phép hoạt động hợp pháp. Vì vậy, trước khi mua bán cổ phiếu, nhà đầu tư cần lựa chọn một công ty chứng khoán phù hợp để đăng ký tài khoản.
Pháp luật cho phép mỗi cá nhân được mở nhiều tài khoản giao dịch chứng khoán nhưng tại mỗi công ty chứng khoán chỉ được mở một tài khoản, trừ các trường hợp ngoại lệ được quy định trong Thông tư 120/2020/TT-BTC.
Hiện nay, phần lớn các công ty chứng khoán đều hỗ trợ mở tài khoản miễn phí và không yêu cầu số dư tối thiểu. Người tham gia giao dịch chỉ cần đáp ứng điều kiện có đầy đủ năng lực hành vi dân sự và từ đủ 18 tuổi trở lên.
Sau khi hoàn tất thủ tục mở tài khoản, nhà đầu tư có thể đặt lệnh mua hoặc bán cổ phiếu niêm yết trên các sàn giao dịch thông qua website hoặc ứng dụng do công ty chứng khoán cung cấp.
>>> Xem thêm: Lệ phí trước bạ được tính như thế nào? Những trường hợp nào được miễn các loại thuế phí khi làm dịch vụ sang tên sổ đỏ nhanh?
3.3. Thuế và các khoản phí khi giao dịch cổ phiếu
Cũng giống như nhiều hoạt động kinh doanh khác, việc chuyển nhượng cổ phiếu có thể phát sinh nghĩa vụ về thuế và phí.
– Thuế thu nhập từ chuyển nhượng chứng khoán: Theo khoản 10 Điều 1 Nghị định 12/2015/NĐ-CP, cá nhân chuyển nhượng chứng khoán phải nộp thuế với mức 0,1% trên giá trị chuyển nhượng của từng lần bán.
Công ty chứng khoán, ngân hàng lưu ký hoặc công ty quản lý quỹ có trách nhiệm khấu trừ khoản thuế này trước khi thanh toán cho nhà đầu tư.
– Phí giao dịch chứng khoán: Theo Thông tư 102/2021/TT-BTC, mức phí môi giới tối đa đối với giao dịch mua bán cổ phiếu không vượt quá 0,45% giá trị giao dịch. Mức thu cụ thể sẽ do từng công ty chứng khoán áp dụng theo chính sách riêng.

3.4. Nên đầu tư cổ phiếu hay trái phiếu?
Cổ phiếu và trái phiếu đều là những sản phẩm đầu tư phổ biến trên thị trường tài chính, tuy nhiên mỗi loại có đặc điểm và mức độ rủi ro khác nhau.
Thông thường, cổ phiếu phù hợp với những nhà đầu tư chấp nhận rủi ro cao để đổi lấy cơ hội thu được lợi nhuận lớn hơn. Ngược lại, trái phiếu thường có mức sinh lời ổn định hơn do được hưởng lãi suất cố định nhưng lợi nhuận thường thấp hơn.
Việc lựa chọn đầu tư vào cổ phiếu hay trái phiếu phụ thuộc vào mục tiêu tài chính, thời gian đầu tư, khả năng chịu rủi ro và nhu cầu sử dụng vốn của mỗi người.
3.5. Hành vi gian lận chứng khoán bị xử lý như thế nào?
Điều 12 Luật Chứng khoán 2019 nghiêm cấm nhiều hành vi vi phạm trong lĩnh vực chứng khoán như gian lận, thao túng thị trường hoặc sử dụng thông tin nội bộ để giao dịch.
>>> Xem thêm: Công chứng hợp đồng tặng cho đối với đất thổ cư được thực hiện thế nào?
Một số hành vi bị cấm bao gồm:
- Làm giả hồ sơ, cung cấp thông tin sai sự thật hoặc che giấu thông tin quan trọng gây ảnh hưởng đến hoạt động phát hành, niêm yết và giao dịch chứng khoán.
- Sử dụng thông tin nội bộ chưa được công bố để mua bán chứng khoán hoặc cung cấp thông tin đó cho người khác nhằm trục lợi.
- Thực hiện các giao dịch giả tạo, thông đồng hoặc tung tin thất thiệt để tạo cung cầu ảo và thao túng giá chứng khoán.
- Kinh doanh chứng khoán hoặc cung cấp dịch vụ chứng khoán khi chưa được cơ quan có thẩm quyền cấp phép.
- Sử dụng trái phép tài khoản hoặc tài sản của khách hàng để thực hiện giao dịch.
- Cho mượn hoặc đứng tên hộ tài khoản chứng khoán dẫn đến hành vi thao túng thị trường.
- Tổ chức và vận hành thị trường giao dịch chứng khoán trái quy định pháp luật.
Theo khoản 3 Điều 132 Luật Chứng khoán 2019, đối với các hành vi vi phạm nêu trên, mức xử phạt hành chính tối đa có thể lên đến 10 lần khoản thu trái pháp luật thu được từ hành vi vi phạm.
Trong trường hợp không xác định được khoản thu trái pháp luật hoặc mức phạt tính theo khoản thu thấp hơn mức phạt tối đa theo luật định thì có thể áp dụng mức phạt tiền lên tới 03 tỷ đồng.
Có thể thấy, việc mua bán cổ phiếu phải được thực hiện thông qua các công ty chứng khoán và sàn giao dịch hợp pháp, đồng thời nhà đầu tư cần tuân thủ đầy đủ các quy định của pháp luật để bảo đảm quyền lợi và hạn chế rủi ro trong quá trình đầu tư.
>>> Xem thêm: Mua bán nhà đất trên toàn quốc tháng 07/2026.
Trên đây là giải đáp của chúng tôi về vấn đề “Cổ phiếu là gì? 5 điều nhà đầu tư cần biết trước khi mua bán cổ phiếu”. Ngoài ra, nếu có bất kỳ thắc mắc nào hoặc cần hỗ trợ pháp lý, quý khách vui lòng liên hệ trực tiếp với Văn phòng công chứng Nguyễn Huệ theo thông tin:
VĂN PHÒNG CÔNG CHỨNG NGUYỄN HUỆ
Miễn phí dịch vụ công chứng tại nhà
VPCC Nguyễn Huệ được thành lập từ ngày 03/10/2012, có địa chỉ trụ sở tại số 165 Giảng Võ, phường Ô Chợ Dừa, thành phố Hà Nội dưới sự điều hành của các Công chứng viên có trình độ và bề dày thành tích trong ngành pháp luật cũng như trong lĩnh vực công chứng:
- Công chứng viên kiêm Trưởng Văn phòng Nguyễn Thị Huệ: Cử nhân Luật, cán bộ cấp cao, đã có 31 năm làm công tác pháp luật, có kinh nghiệm trong lĩnh vực quản lý nhà nước về công chứng, hộ tịch, quốc tịch. Trong đó có 7 năm trực tiếp làm công chứng và lãnh đạo Phòng Công chứng.
- Công chứng viên Nguyễn Thị Thủy: Thẩm Phán ngành Tòa án Hà Nội với kinh nghiệm công tác pháp luật 30 năm trong ngành Tòa án, trong đó 20 năm ở cương vị Thẩm Phán.
- Công chứng viên Chu Cảnh Hưng: Đã từng làm 10 năm Viện phó viện kiểm sát nhân dân huyện Yên Phong, tỉnh Bắc Ninh. Trưởng văn phòng công chứng Chu Cảnh Hưng.
- Công chứng viên Nguyễn Thị Kim Thanh: Là Luật sư, nguyên Trưởng Văn phòng công chứng tại Bắc Ninh với nhiều năm kinh nghiệm quản lý và điều hành nghiệp vụ. Chuyên gia dày dạn trong việc thẩm định hồ sơ pháp lý, giải quyết những hồ sơ khó và phức tạp một cách chuẩn xác nhất.
- Xem thêm…
- Địa chỉ: 165 Giảng Võ, phường Ô Chợ Dừa, Hà Nội
- Hotline: 0966.22.7979
- Email: ccnguyenhue165@gmail.com
XEM THÊM CÁC TỪ KHÓA TÌM KIẾM:
>>> Văn phòng công chứng gần nhất có cung cấp dịch vụ công chứng lưu động không?
>>> Thủ tục công chứng hợp đồng mua bán xe được thực hiện qua mấy bước?
>>> Các văn phòng công chứng tại quận Ba Đình có công chứng ngoài giờ hành chính không?
>>> Di chúc không công chứng có hiệu lực pháp lý hay không? Thủ tục làm sổ đỏ thừa kế nhanh chóng hàng đầu Hà Nội.
>>> Mua nhà đất cần lưu ý gì? 5 quy định không thể bỏ qua
