Việc mua bán Nhà ở xã hội bằng hình thức “trao tay” vẫn diễn ra khá phổ biến. Dù pháp luật quy định chặt chẽ về điều kiện chuyển nhượng, nhiều người vẫn chấp nhận giao dịch để sở hữu nhà nhanh hoặc mua với giá thấp hơn thị trường. Họ thường ký giấy viết tay, hợp đồng đặt cọc hoặc hợp đồng ủy quyền khi căn hộ chưa đủ điều kiện sang tên.
Tuy nhiên, giao dịch này tiềm ẩn rất nhiều rủi ro. Có trường hợp người mua đã thanh toán gần như toàn bộ giá trị căn hộ nhưng sau đó mới phát hiện chủ cũ đang có nợ xấu tại ngân hàng hoặc còn nhiều nghĩa vụ tài chính chưa hoàn thành. Khi đó, việc sang tên hoặc bảo vệ quyền lợi trở nên rất khó khăn. Hiểu rõ những rủi ro khi mua Nhà ở xã hội trao tay sẽ giúp người dân chủ động phòng tránh thiệt hại.
>>> Xem thêm: Công chứng hợp đồng mua bán Nhà ở xã hội (NƠXH) cho người nước ngoài là nhà đầu tư.
1. Vì sao nhiều người vẫn lựa chọn mua Nhà ở xã hội “trao tay”?
1.1. Nhu cầu sở hữu nhà ở với chi phí thấp
Giá Nhà ở xã hội thường thấp hơn nhiều so với nhà ở thương mại nên luôn thu hút người mua. Trong khi đó, không phải ai cũng đủ điều kiện đăng ký mua trực tiếp từ chủ đầu tư, khiến nhiều người tìm đến các giao dịch “trao tay” để có cơ hội sở hữu căn hộ.
1.2. Chủ cũ chưa đủ điều kiện chuyển nhượng
Theo quy định, Nhà ở xã hội chỉ được chuyển nhượng khi đáp ứng đầy đủ điều kiện của pháp luật. Tuy nhiên, nhiều chủ sở hữu vẫn có nhu cầu bán nhà để giải quyết khó khăn tài chính hoặc chuyển nơi sinh sống. Vì vậy, họ lựa chọn giao dịch bằng giấy viết tay, hợp đồng đặt cọc hoặc hợp đồng ủy quyền.
Các hình thức này không làm phát sinh quyền sở hữu hợp pháp cho người mua. Tuy nhiên, nhiều người vẫn chấp nhận vì thủ tục nhanh và chi phí thấp.
1.3. Tâm lý chủ quan khi giao dịch
Không ít người tin tưởng người bán là người quen hoặc được môi giới giới thiệu nên không kiểm tra kỹ tình trạng pháp lý của căn hộ cũng như tình hình tài chính của chủ sở hữu.
Đây chính là nguyên nhân khiến nhiều giao dịch tiềm ẩn rủi ro mà người mua không hề nhận biết.
2. Nguy cơ khi phát hiện chủ cũ đang nợ xấu ngân hàng
2.1. Khó thực hiện thủ tục sang tên
Nếu chủ sở hữu còn nghĩa vụ tài chính chưa hoàn thành hoặc tài sản bị hạn chế giao dịch theo quy định, việc sang tên sẽ gặp nhiều khó khăn. Người mua có thể đã thanh toán đủ tiền nhưng vẫn chưa được đứng tên hợp pháp trên căn hộ.
2.2. Phát sinh tranh chấp kéo dài
Khi người bán mất khả năng thanh toán hoặc xảy ra tranh chấp với ngân hàng và các chủ nợ khác, người mua có thể phải tham gia quá trình giải quyết tranh chấp. Việc này nhằm bảo vệ quyền lợi của chính mình.
Quá trình giải quyết thường kéo dài. Người mua cũng phải bỏ thêm thời gian và chi phí. Đồng thời, việc sử dụng căn hộ có thể bị ảnh hưởng.
2.3. Nguy cơ mất tiền và mất quyền lợi
Các giao dịch “trao tay” thường chưa đáp ứng đầy đủ điều kiện theo quy định của pháp luật. Vì vậy, nhiều thỏa thuận có thể không được bảo vệ như giao dịch chuyển nhượng hợp pháp.
Nếu xảy ra tranh chấp, người mua sẽ gặp nhiều khó khăn khi chứng minh quyền lợi. Việc thu hồi số tiền đã thanh toán cũng không hề đơn giản.

>>> Xem thêm: Hợp đồng có giá trị pháp lý khi hoàn tất công chứng mua bán nhà đất
3. Người mua cần kiểm tra những gì trước khi giao dịch?
3.1. Xác minh tình trạng pháp lý của căn hộ
Người mua nên yêu cầu người bán cung cấp đầy đủ hồ sơ liên quan như:
- Hợp đồng mua bán với chủ đầu tư.
- Giấy chứng nhận quyền sở hữu (nếu đã được cấp).
- Các giấy tờ chứng minh đủ điều kiện chuyển nhượng.
- Biên bản bàn giao và các giấy tờ liên quan khác.
Việc kiểm tra hồ sơ sẽ giúp hạn chế các rủi ro về quyền sở hữu sau này.
3.2. Kiểm tra nghĩa vụ tài chính của chủ sở hữu
Người mua nên tìm hiểu xem chủ sở hữu có còn khoản vay, khoản nợ hoặc nghĩa vụ tài chính nào chưa hoàn thành hay không.
Ngoài ra, cần kiểm tra các khoản phí quản lý, phí dịch vụ, tiền điện, tiền nước và các khoản nợ phát sinh với Ban quản lý. Điều này giúp tránh phải tiếp nhận các nghĩa vụ chưa được thanh toán.
3.3. Thực hiện giao dịch đúng quy định
Thay vì chỉ lập giấy viết tay hoặc hợp đồng ủy quyền, người mua nên thực hiện giao dịch khi căn hộ đã đủ điều kiện chuyển nhượng.
Hợp đồng cần được ký đúng trình tự theo quy định. Việc công chứng cũng nên được thực hiện đầy đủ để bảo đảm quyền lợi của các bên.
4. Làm gì để hạn chế rủi ro khi mua Nhà ở xã hội?
4.1. Không nên chỉ tin vào cam kết của người bán
Mọi thông tin liên quan đến tình trạng pháp lý của căn hộ cần được kiểm tra bằng hồ sơ, giấy tờ và xác minh từ các cơ quan, đơn vị có thẩm quyền nếu cần thiết.
Không nên quyết định giao dịch chỉ dựa trên lời hứa hoặc cam kết bằng miệng.
4.2. Nhờ luật sư hoặc tổ chức hành nghề công chứng tư vấn
Người mua nên tham khảo ý kiến của luật sư hoặc tổ chức hành nghề công chứng trước khi ký kết. Việc này giúp đánh giá tính hợp pháp của giao dịch và nhận diện các điều khoản bất lợi. Đồng thời, người mua cũng có thể hạn chế nhiều rủi ro phát sinh.
Đây là khoản chi phí không lớn. Tuy nhiên, nó có thể giúp tránh những thiệt hại rất lớn trong tương lai.
4.3. Chỉ thanh toán khi đã kiểm tra đầy đủ hồ sơ
Người mua nên thanh toán theo từng giai đoạn phù hợp với tiến độ hoàn thiện hồ sơ và điều kiện chuyển nhượng.
Đối với các khoản tiền có giá trị lớn, cần lưu giữ đầy đủ chứng từ thanh toán, biên nhận và các tài liệu liên quan để bảo vệ quyền lợi nếu phát sinh tranh chấp.

>>> Xem thêm: Một hồ sơ “chuẩn chỉnh” luôn đi kèm bước chứng thực chữ ký đầy đủ
Kết luận
Thực tế đã có nhiều trường hợp người mua bỏ ra số tiền lớn để sở hữu căn hộ. Tuy nhiên, sau đó họ mới biết chủ cũ còn nhiều nghĩa vụ tài chính chưa được giải quyết. Điều này khiến việc sang tên gặp nhiều trở ngại và có thể phát sinh tranh chấp kéo dài.
Vì vậy, trước khi quyết định giao dịch, người dân cần kiểm tra kỹ hồ sơ pháp lý, điều kiện chuyển nhượng và tình trạng tài chính của người bán. Việc mua Nhà ở xã hội trao tay chỉ nên thực hiện khi đã được tư vấn đầy đủ và đáp ứng đúng các quy định của pháp luật.
Đối với các giao dịch liên quan đến Nhà ở xã hội như mua bán, chuyển nhượng, thuê hoặc thuê mua, người dân cần chuẩn bị đầy đủ hồ sơ và thực hiện đúng quy định. Nếu cần tư vấn về công chứng hợp đồng, giao dịch bất động sản hoặc các thủ tục pháp lý liên quan, hãy liên hệ Văn phòng công chứng Nguyễn Huệ theo số hotline 0966.22.7979 hoặc đến trực tiếp văn phòng để được hỗ trợ nhanh chóng và chính xác.
>>> Xem thêm: Một quyết định sáng suốt là lựa chọn văn phòng công chứng được nhiều khách hàng tin tưởng.
>>> Xem thêm: Khi thời gian là ưu tiên số một, dịch thuật lấy ngay trở thành giải pháp tối ưu
VĂN PHÒNG CÔNG CHỨNG NGUYỄN HUỆ
Miễn phí dịch vụ công chứng tại nhà
VPCC Nguyễn Huệ được thành lập từ ngày 03/10/2012 (có địa chỉ trụ sở tại số 165 Giảng Võ, phường Ô Chợ Dừa, thành phố Hà Nội) dưới sự điều hành của các Công chứng viên có trình độ và bề dày thành tích trong ngành pháp luật cũng như trong lĩnh vực công chứng:
- Công chứng viên kiêm Trưởng Văn phòng Nguyễn Thị Huệ: Cử nhân Luật, cán bộ cấp cao, đã có 31 năm làm công tác pháp luật, có kinh nghiệm trong lĩnh vực quản lý nhà nước về công chứng, hộ tịch, quốc tịch. Trong đó có 7 năm trực tiếp làm công chứng và lãnh đạo Phòng Công chứng.
- Công chứng viên Nguyễn Thị Thủy: Thẩm Phán ngành Tòa án Hà Nội với kinh nghiệm công tác pháp luật 30 năm trong ngành Tòa án, trong đó 20 năm ở cương vị Thẩm Phán.
- Công chứng viên Chu Cảnh Hưng: Đã từng làm 10 năm Viện phó viện kiểm sát nhân dân huyện Yên Phong, tỉnh Bắc Ninh. Trưởng văn phòng công chứng Chu Cảnh Hưng.
- Công chứng viên Nguyễn Thị Kim Thanh: Là Luật sư, nguyên Trưởng Văn phòng công chứng tại Bắc Ninh với nhiều năm kinh nghiệm quản lý và điều hành nghiệp vụ. Chuyên gia dày dạn trong việc thẩm định hồ sơ pháp lý, giải quyết những hồ sơ khó và phức tạp một cách chuẩn xác nhất.
- Xem thêm…
- Địa chỉ: 165 Giảng Võ, phường Ô Chợ Dừa, thành phố Hà Nội
- Hotline: 0966.22.7979
- Email: ccnguyenhue165@gmail.com
