Sao y chứng thực giấy tờ, tài liệuHủy hiệu lực chứng thực chữ ký là vấn đề nhiều người quan tâm sau khi phát hiện mình bị lừa dối. Một số người chỉ biết mình ký nhầm sau khi đã hoàn tất chứng thực.
Tuy nhiên, chứng thực chữ ký và hiệu lực của giao dịch là hai vấn đề khác nhau. Chứng thực chữ ký chủ yếu xác nhận chữ ký trên văn bản là của người yêu cầu.
Người yêu cầu chứng thực vẫn phải chịu trách nhiệm về nội dung văn bản. Người thực hiện chứng thực cũng phải bảo đảm việc chứng thực chính xác và khách quan.
Vì vậy, không phải cứ phát hiện bị lừa là có thể yêu cầu hủy ngay bản chứng thực. Cần xác định nguyên nhân, nội dung văn bản và hậu quả đã phát sinh.
Nếu việc ký văn bản xuất phát từ hành vi lừa dối, người bị lừa có thể yêu cầu Tòa án xem xét giao dịch theo quy định của pháp luật dân sự. Điều 127 Bộ luật Dân sự 2015 cho phép bên bị lừa dối yêu cầu Tòa án tuyên giao dịch vô hiệu.
Vậy cần làm gì sau khi phát hiện bị lừa dối? Có thể yêu cầu nơi chứng thực hủy chữ ký đã chứng thực không? Hồ sơ và hướng xử lý như thế nào?
Nội dung dưới đây sẽ giúp làm rõ từng vấn đề.
>>> Xem thêm: Trắc nghiệm tâm lý & nhận thức tại phòng công chứng trước khi chứng thực chữ ký cho người già
1. Có thể hủy hiệu lực bản chứng thực chữ ký khi bị lừa dối không?
1.1. Chứng thực chữ ký không đồng nghĩa xác nhận nội dung văn bản
Chứng thực chữ ký có phạm vi khác với việc xác nhận nội dung giao dịch.
Người thực hiện chứng thực xác nhận chữ ký là của người yêu cầu. Việc này không đồng nghĩa với việc xác nhận toàn bộ nội dung văn bản là đúng.
Người ký vẫn phải chịu trách nhiệm về nội dung mình đã ký.
Do đó, nếu người ký bị người khác che giấu thông tin hoặc cung cấp thông tin sai, cần xem xét nguyên nhân cụ thể.
1.2. Không phải cứ bị lừa dối là hủy được chứng thực
Pháp luật không quy định một thủ tục chung để người dân chỉ cần yêu cầu là được “hủy hiệu lực” chứng thực chữ ký.
Quy định về chứng thực có đề cập việc sửa đổi, bổ sung hoặc hủy bỏ hợp đồng, giao dịch đã được chứng thực. Trường hợp này có cơ chế riêng và không đồng nhất với chứng thực chữ ký.
Vì vậy, cần xác định văn bản đã ký thuộc loại nào.
Nếu chỉ là giấy tờ có chữ ký được chứng thực, hướng xử lý sẽ khác với hợp đồng hoặc giao dịch đã được chứng thực.
1.3. Cần xác định hành vi lừa dối xảy ra như thế nào
Không phải mọi trường hợp đổi ý sau khi ký đều được xem là bị lừa dối.
Theo Bộ luật Dân sự 2015, lừa dối là hành vi cố ý làm bên kia hiểu sai về chủ thể, đối tượng hoặc nội dung giao dịch. Sự hiểu sai đó dẫn đến việc xác lập giao dịch.
Do đó, người yêu cầu cần xác định rõ hành vi của bên còn lại.
Ví dụ, bên kia có thể cố tình cung cấp thông tin sai. Họ cũng có thể che giấu một nội dung quan trọng.
Các tình tiết này cần được chứng minh bằng tài liệu phù hợp.
1.4. Cần phân biệt chứng thực chữ ký với chứng thực giao dịch
Đây là vấn đề rất quan trọng.
Chứng thực chữ ký tập trung vào việc xác nhận chữ ký của người yêu cầu. Trong khi đó, chứng thực hợp đồng, giao dịch là một thủ tục khác.
Nghị định 23/2015/NĐ-CP có quy định riêng về sửa đổi, bổ sung và hủy bỏ hợp đồng, giao dịch đã được chứng thực.
Vì vậy, không nên áp dụng cơ chế hủy bỏ giao dịch cho mọi văn bản chỉ có chứng thực chữ ký.
2. Cách xử lý khi phát hiện bị lừa dối sau khi ký
2.1. Dừng việc sử dụng văn bản nếu có thể
Ngay khi phát hiện dấu hiệu lừa dối, người ký nên hạn chế sử dụng văn bản đó.
Không nên tiếp tục giao văn bản cho bên khác nếu chưa xác định được tình trạng pháp lý.
Nếu văn bản liên quan đến tài sản, cần xử lý càng sớm càng tốt.
Việc này giúp hạn chế những hậu quả tiếp theo.
2.2. Thu thập tài liệu chứng minh hành vi lừa dối
Người bị lừa nên lưu giữ các tài liệu liên quan.
Có thể là tin nhắn, email hoặc bản ghi trao đổi. Tài liệu giao dịch và giấy tờ liên quan cũng cần được bảo quản.
Những chứng cứ này giúp làm rõ quá trình ký văn bản.
Đặc biệt, cần chứng minh thông tin sai đã ảnh hưởng đến quyết định ký.
2.3. Thông báo cho bên liên quan
Trong một số trường hợp, người bị lừa có thể thông báo ngay cho bên nhận văn bản.
Nội dung thông báo nên thể hiện rõ vấn đề đang phát sinh.
Nếu có căn cứ, người ký có thể yêu cầu tạm dừng việc sử dụng văn bản.
Cách này đặc biệt cần thiết khi văn bản chưa được sử dụng để hoàn tất giao dịch tiếp theo.
2.4. Liên hệ nơi đã thực hiện chứng thực
Người dân có thể mang văn bản và tài liệu liên quan đến nơi đã thực hiện chứng thực.
Cơ quan, tổ chức thực hiện chứng thực có trách nhiệm bảo đảm việc chứng thực trung thực, chính xác và khách quan.
Người dân có thể đề nghị kiểm tra lại hồ sơ chứng thực.
Tuy nhiên, việc này không đồng nghĩa cơ quan chứng thực sẽ tự động hủy chứng thực chỉ vì người ký thay đổi ý kiến.
2.5. Yêu cầu Tòa án xem xét giao dịch nếu có căn cứ bị lừa dối
Nếu văn bản là căn cứ xác lập một giao dịch dân sự, người bị lừa có thể yêu cầu Tòa án xem xét.
Điều 127 Bộ luật Dân sự 2015 quy định người tham gia giao dịch do bị lừa dối có quyền yêu cầu Tòa án tuyên giao dịch vô hiệu.
Tòa án sẽ xem xét chứng cứ và các điều kiện liên quan.
Nếu có đủ căn cứ, giao dịch có thể bị tuyên vô hiệu theo quy định.
>>> Xem thêm: Bạn đang phân vân không biết nên chọn văn phòng công chứng nào?
3. Hồ sơ và thủ tục cần chuẩn bị khi muốn bảo vệ quyền lợi
3.1. Chuẩn bị bản văn bản đã được chứng thực
Người bị lừa nên giữ bản văn bản đã ký.
Nếu có bản sao, cũng nên lưu lại để đối chiếu.
Bản văn bản giúp xác định nội dung đã ký và phần chứng thực.
Không nên tự ý tẩy xóa hoặc sửa chữa trên văn bản.
3.2. Chuẩn bị giấy tờ xác định nhân thân
Người yêu cầu cần chuẩn bị giấy tờ xác định nhân thân.
Thông tin này được sử dụng khi làm việc với cơ quan, tổ chức có thẩm quyền.
Nếu làm việc với nơi đã chứng thực, nên mang theo giấy tờ liên quan đến lần chứng thực trước.
Việc chuẩn bị đầy đủ giúp quá trình kiểm tra thuận lợi hơn.
3.3. Chuẩn bị chứng cứ về hành vi lừa dối
Chứng cứ là yếu tố rất quan trọng.
Người bị lừa nên tập hợp tài liệu thể hiện quá trình trao đổi trước khi ký.
Có thể gồm tin nhắn, email hoặc tài liệu quảng cáo.
Các tài liệu thể hiện thông tin sai cũng cần được lưu giữ.
Nếu có người biết sự việc, thông tin của họ cũng có thể được ghi nhận để phục vụ quá trình giải quyết.
3.4. Làm việc với nơi đã chứng thực
Người dân có thể trình bày sự việc với nơi đã thực hiện chứng thực.
Nên cung cấp văn bản và các tài liệu liên quan.
Nếu phát hiện sai sót trong quá trình chứng thực, cơ quan có thẩm quyền sẽ xem xét theo quy định.
Người yêu cầu cũng có quyền yêu cầu giải thích khi bị từ chối chứng thực. Trường hợp phù hợp, họ có quyền khiếu nại theo quy định.
3.5. Xem xét yêu cầu Tòa án tuyên giao dịch vô hiệu
Nếu tranh chấp nằm ở nội dung giao dịch, việc giải quyết có thể thuộc thẩm quyền của Tòa án.
Người bị lừa cần chuẩn bị đơn và các tài liệu chứng minh.
Tòa án sẽ xem xét căn cứ pháp lý và chứng cứ được cung cấp.
Nếu giao dịch bị tuyên vô hiệu, hậu quả pháp lý được giải quyết theo quy định của Bộ luật Dân sự.
Theo Điều 131, các bên về nguyên tắc phải khôi phục tình trạng ban đầu và hoàn trả cho nhau những gì đã nhận.
4. Những lưu ý khi yêu cầu hủy hoặc xử lý văn bản đã chứng thực
4.1. Không nên tự ý xé hoặc tiêu hủy văn bản
Khi phát hiện bị lừa, nhiều người muốn hủy ngay giấy tờ.
Tuy nhiên, không nên tự ý tiêu hủy bản văn bản đã ký.
Tài liệu này có thể là chứng cứ quan trọng.
Người bị lừa nên bảo quản bản gốc và các tài liệu liên quan.
4.2. Không nên nhầm giữa hủy chứng thực và hủy giao dịch
Đây là lỗi thường gặp.
Chứng thực chữ ký xác nhận chữ ký của người yêu cầu. Nó không tự quyết định toàn bộ hiệu lực của giao dịch.
Nếu giao dịch được xác lập do bị lừa dối, vấn đề cần xem xét là hiệu lực của giao dịch.
Người bị lừa có thể yêu cầu Tòa án tuyên giao dịch vô hiệu theo Điều 127 Bộ luật Dân sự.
4.3. Chú ý thời hiệu yêu cầu Tòa án
Người bị lừa không nên chậm trễ trong việc bảo vệ quyền lợi.
Theo Điều 132 Bộ luật Dân sự 2015, thời hiệu yêu cầu Tòa án tuyên giao dịch vô hiệu do bị lừa dối là 02 năm. Thời hạn được tính từ ngày người bị lừa biết hoặc phải biết giao dịch được xác lập do bị lừa dối.
Do đó, khi phát hiện dấu hiệu lừa dối, nên kiểm tra thời điểm phát hiện.
Việc này giúp tránh bỏ lỡ thời hiệu theo luật định.
4.4. Cần kiểm tra hậu quả đã phát sinh
Một văn bản đã ký có thể đã được sử dụng cho giao dịch khác.
Ví dụ, văn bản có thể liên quan đến tài sản hoặc nghĩa vụ thanh toán.
Nếu đã phát sinh giao dịch tiếp theo, việc xử lý sẽ phức tạp hơn.
Người bị lừa nên xác định văn bản đã được sử dụng ở đâu và vào thời điểm nào.
4.5. Không tự ý sửa hoặc thêm nội dung
Người dân không nên tự sửa văn bản đã được chứng thực.
Việc thêm hoặc bớt nội dung có thể ảnh hưởng đến giá trị chứng cứ.
Nếu phát hiện sai sót, nên giữ nguyên bản gốc.
Mọi xử lý tiếp theo nên được thực hiện theo hướng dẫn của cơ quan có thẩm quyền.
4.6. Nên tư vấn trước khi thực hiện thủ tục
Các vụ việc liên quan đến lừa dối thường có nhiều tình tiết.
Có trường hợp chỉ liên quan đến nội dung văn bản. Có trường hợp đã phát sinh tranh chấp tài sản.
Vì vậy, cần xác định đúng vấn đề trước khi lựa chọn thủ tục.
Việc tư vấn sớm giúp người dân xác định hướng xử lý phù hợp. Đồng thời, có thể hạn chế những sai sót trong quá trình bảo vệ quyền lợi.
>>> Xem thêm: Đừng để đến lúc ký hợp đồng mới loay hoay tìm hiểu thủ tục công chứng mua bán nhà đất
Kết luận
Hủy hiệu lực chứng thực chữ ký không phải lúc nào cũng là thủ tục có thể thực hiện trực tiếp tại nơi đã chứng thực. Cần phân biệt rõ chứng thực chữ ký với hiệu lực của giao dịch hoặc văn bản đã ký.
Nếu người ký thực sự bị lừa dối, vấn đề có thể được xem xét theo quy định về giao dịch dân sự vô hiệu. Theo Bộ luật Dân sự 2015, người bị lừa dối có quyền yêu cầu Tòa án tuyên giao dịch vô hiệu.
Người dân nên giữ lại bản gốc và các chứng cứ liên quan. Đồng thời, cần xác định văn bản đã được sử dụng ở đâu và có phát sinh giao dịch tiếp theo hay chưa.
Nếu cần được tư vấn về hủy hiệu lực chứng thực chữ ký, kiểm tra văn bản đã chứng thực hoặc xác định hướng xử lý khi phát hiện bị lừa dối, khách hàng có thể liên hệ Văn phòng công chứng Nguyễn Huệ theo số hotline 0966.22.7979 hoặc đến trực tiếp văn phòng để được tư vấn, kiểm tra hồ sơ và hướng dẫn thủ tục phù hợp.
>>> Xem thêm: Hồ sơ du học, xuất khẩu lao động hay định cư đều có thể phát sinh nhu cầu dịch thuật
>>> Xem thêm: Càng chuẩn bị sớm, quá trình công chứng dịch thuật càng chủ động
VĂN PHÒNG CÔNG CHỨNG NGUYỄN HUỆ
Miễn phí dịch vụ công chứng tại nhà
VPCC Nguyễn Huệ được thành lập từ ngày 03/10/2012 (có địa chỉ trụ sở tại số 165 Giảng Võ, phường Ô Chợ Dừa, thành phố Hà Nội) dưới sự điều hành của các Công chứng viên có trình độ và bề dày thành tích trong ngành pháp luật cũng như trong lĩnh vực công chứng:
- Công chứng viên kiêm Trưởng Văn phòng Nguyễn Thị Huệ: Cử nhân Luật, cán bộ cấp cao, đã có 31 năm làm công tác pháp luật, có kinh nghiệm trong lĩnh vực quản lý nhà nước về công chứng, hộ tịch, quốc tịch. Trong đó có 7 năm trực tiếp làm công chứng và lãnh đạo Phòng Công chứng.
- Công chứng viên Nguyễn Thị Thủy: Thẩm Phán ngành Tòa án Hà Nội với kinh nghiệm công tác pháp luật 30 năm trong ngành Tòa án, trong đó 20 năm ở cương vị Thẩm Phán.
- Công chứng viên Chu Cảnh Hưng: Đã từng làm 10 năm Viện phó viện kiểm sát nhân dân huyện Yên Phong, tỉnh Bắc Ninh. Trưởng văn phòng công chứng Chu Cảnh Hưng.
- Công chứng viên Nguyễn Thị Kim Thanh: Là Luật sư, nguyên Trưởng Văn phòng công chứng tại Bắc Ninh với nhiều năm kinh nghiệm quản lý và điều hành nghiệp vụ. Chuyên gia dày dạn trong việc thẩm định hồ sơ pháp lý, giải quyết những hồ sơ khó và phức tạp một cách chuẩn xác nhất.
- Xem thêm…
- Địa chỉ: 165 Giảng Võ, phường Ô Chợ Dừa, thành phố Hà Nội
- Hotline: 0966.22.7979
- Email: ccnguyenhue165@gmail.com