Đất bỏ hoang bao lâu thì bị thu hồi quyền sử dụng?
Trong thực tế, không ít trường hợp người sử dụng đất để đất trống trong thời gian dài mà không đưa vào khai thác, sản xuất. Điều này không chỉ gây lãng phí tài nguyên đất đai mà còn có thể dẫn đến những hậu quả pháp lý nhất định. Vậy pháp luật hiện nay quy định như thế nào về đất bỏ hoang, đất bỏ hoang bao lâu thì có thể bị Nhà nước thu hồi quyền sử dụng và người sử dụng đất có bị xử phạt hay không?
>>> Xem thêm: Hiểu thế nào là di chúc miệng? Quy định của pháp luật hiện hành 2026 về hiệu lực của di chúc miệng.
1. Đất bỏ hoang được hiểu như thế nào?
Hiện nay, pháp luật chưa đưa ra khái niệm chính thức về “đất bỏ hoang”. Tuy nhiên, trên thực tế có thể hiểu đây là phần đất không được đưa vào khai thác hoặc sử dụng trong một khoảng thời gian dài, dẫn đến lãng phí tài nguyên đất đai và có thể làm giảm giá trị sử dụng của đất.
Khi đất không được sử dụng trong thời gian nhất định theo quy định của pháp luật, cơ quan nhà nước có thẩm quyền có thể tiến hành thu hồi. Khi đó, người đang sử dụng đất sẽ không còn quyền sử dụng đối với diện tích đất bị thu hồi.
2. Đất bỏ hoang bao lâu thì bị thu hồi quyền sử dụng?
Quyền sử dụng đất là quyền của cá nhân, tổ chức được Nhà nước giao, cho thuê hoặc nhận chuyển giao hợp pháp từ người khác để khai thác, sử dụng và hưởng lợi từ thửa đất. Tuy nhiên, quyền này có thể bị chấm dứt nếu Nhà nước tiến hành thu hồi đất theo quy định pháp luật.
Theo Điều 81 của Luật Đất đai 2024, một trong các trường hợp bị thu hồi đất là khi người sử dụng đất không đưa đất vào sử dụng trong thời gian liên tục nhất định. Cụ thể:
Đất trồng cây hằng năm và đất nuôi trồng thủy sản: Nếu không được sử dụng trong 12 tháng liên tục, sau khi đã bị xử phạt hành chính mà vẫn không đưa đất vào sử dụng theo thời hạn yêu cầu thì có thể bị thu hồi.
Đất trồng cây lâu năm: Nếu bỏ không 18 tháng liên tục, sau khi bị xử phạt mà vẫn không khắc phục thì có thể bị thu hồi.
Đất trồng rừng: Nếu không được đưa vào sử dụng trong 24 tháng liên tục và đã bị xử phạt nhưng không khắc phục thì Nhà nước có quyền thu hồi.
Ngoài ra, đối với đất được giao hoặc cho thuê để thực hiện dự án đầu tư, nếu không được sử dụng trong 12 tháng kể từ khi bàn giao đất trên thực địa hoặc tiến độ sử dụng chậm 24 tháng so với kế hoạch dự án, chủ đầu tư có thể được gia hạn thêm tối đa 24 tháng. Nếu hết thời gian gia hạn mà đất vẫn chưa được đưa vào sử dụng, Nhà nước sẽ thu hồi mà không bồi thường.
Tuy nhiên, quy định này không áp dụng đối với những trường hợp bất khả kháng như thiên tai, dịch bệnh hoặc các yếu tố khách quan khác.
3. Bỏ hoang đất có thể bị xử phạt hành chính
Ngoài nguy cơ bị thu hồi đất, việc không đưa đất vào sử dụng đúng thời hạn còn có thể bị xử phạt hành chính. Theo Điều 24 Nghị định 123/2024/NĐ-CP, mức phạt được áp dụng tùy theo loại đất và diện tích vi phạm.
Đối với đất trồng cây hằng năm hoặc đất nuôi trồng thủy sản không sử dụng trong 12 tháng liên tục:
Phạt từ 2 – 5 triệu đồng nếu diện tích dưới 0,5 ha
Phạt từ 5 – 10 triệu đồng nếu diện tích từ 0,5 ha đến dưới 1 ha
Phạt từ 10 – 20 triệu đồng nếu diện tích từ 1 ha trở lên
Đối với đất trồng cây lâu năm không sử dụng trong 18 tháng liên tục:
Phạt từ 2 – 5 triệu đồng với diện tích dưới 0,5 ha
Phạt từ 5 – 10 triệu đồng với diện tích từ 0,5 ha đến dưới 1 ha
Phạt từ 10 – 20 triệu đồng với diện tích từ 1 ha trở lên
Đối với đất trồng rừng không sử dụng trong 24 tháng liên tục:
Phạt từ 3 – 5 triệu đồng nếu diện tích dưới 0,5 ha
Phạt từ 5 – 10 triệu đồng nếu diện tích từ 0,5 ha đến dưới 1 ha
Phạt từ 10 – 20 triệu đồng nếu diện tích từ 1 ha trở lên
Ngoài việc bị xử phạt tiền, người vi phạm còn bị buộc phải đưa đất vào sử dụng trong thời hạn nhất định. Cụ thể:
60 ngày đối với đất trồng cây hằng năm, đất nuôi trồng thủy sản hoặc đất trồng cây lâu năm.
90 ngày đối với đất trồng rừng.
Nếu sau thời hạn này người sử dụng đất vẫn không khắc phục thì cơ quan nhà nước có thể áp dụng các biện pháp xử lý tiếp theo, bao gồm thu hồi đất theo quy định của pháp luật.
Như vậy, trên đây là giải đáp của chúng tôi về vấn đề “Đất bỏ hoang bao lâu thì bị thu hồi quyền sử dụng?”. Ngoài ra, nếu có bất kỳ thắc mắc nào hoặc cần hỗ trợ pháp lý, quý khách vui lòng liên hệ trực tiếp với Văn phòng công chứng Nguyễn Huệ theo thông tin:
VPCC Nguyễn Huệ được thành lập từ ngày 03/10/2012, có địa chỉ trụ sở tại số 165 Giảng Võ, phường Ô Chợ Dừa, thành phố Hà Nội dưới sự điều hành của các Công chứng viên có trình độ và bề dày thành tích trong ngành pháp luật cũng như trong lĩnh vực công chứng:
Công chứng viên kiêm Trưởng Văn phòng Nguyễn Thị Huệ: Cử nhân Luật, cán bộ cấp cao, đã có 31 năm làm công tác pháp luật, có kinh nghiệm trong lĩnh vực quản lý nhà nước về công chứng, hộ tịch, quốc tịch. Trong đó có 7 năm trực tiếp làm công chứng và lãnh đạo Phòng Công chứng.
Công chứng viên Nguyễn Thị Thủy: Thẩm Phán ngành Tòa án Hà Nội với kinh nghiệm công tác pháp luật 30 năm trong ngành Tòa án, trong đó 20 năm ở cương vị Thẩm Phán.
Công chứng viên Chu Cảnh Hưng: Đã từng làm 10 năm Viện phó viện kiểm sát nhân dân huyện Yên Phong, tỉnh Bắc Ninh. Trưởng văn phòng công chứng Chu Cảnh Hưng.
Công chứng viên Nguyễn Thị Kim Thanh: Là Luật sư, nguyên Trưởng Văn phòng công chứng tại Bắc Ninh với nhiều năm kinh nghiệm quản lý và điều hành nghiệp vụ. Chuyên gia dày dạn trong việc thẩm định hồ sơ pháp lý, giải quyết những hồ sơ khó và phức tạp một cách chuẩn xác nhất.
Sao y chứng thực giấy tờ, tài liệu
