Xem xét lại thời điểm công chứng chi tiết năm 2026
Trong thực tiễn giải quyết tranh chấp dân sự, không hiếm trường hợp hợp đồng đã được công chứng nhưng một hoặc nhiều bên yêu cầu xem xét lại thời điểm công chứng. Yêu cầu này thường xuất phát từ nghi ngờ về tính trung thực của thời điểm ký, sự trùng lặp với các sự kiện pháp lý khác, hoặc nhằm làm thay đổi việc xác định lỗi và trách nhiệm pháp lý của các bên. Việc phân tích đúng bản chất pháp lý của công chứng hợp đồng bị yêu cầu xem xét lại thời điểm có ý nghĩa quan trọng trong bảo đảm an toàn giao dịch và uy tín của hoạt động công chứng.
>>> Xem thêm: Làm giấy tờ nhà nên đến văn phòng công chứng hay phòng tài nguyên môi trường?
Thời điểm công chứng trong hợp đồng được pháp luật xác định như thế nào?
Theo quy định của Luật Công chứng 2024:
“Văn bản công chứng có hiệu lực kể từ ngày được công chứng viên ký và đóng dấu của tổ chức hành nghề công chứng.” (Điều 5 Luật Công chứng 2024)
Như vậy, thời điểm công chứng là thời điểm xác lập hiệu lực pháp lý của văn bản công chứng về mặt hình thức, đồng thời là mốc để:
Xác định giá trị chứng cứ của hợp đồng
Đối chiếu với các sự kiện pháp lý phát sinh trước hoặc sau đó
Xem xét trách nhiệm của công chứng viên và các bên tham gia giao dịch
Các trường hợp hợp đồng công chứng bị yêu cầu xem xét lại thời điểm
Nghi ngờ hợp đồng được ký lùi ngày hoặc ghi nhận sai thời điểm
Một trong những lý do phổ biến là nghi ngờ việc ký hợp đồng không diễn ra đúng vào ngày, giờ ghi trong văn bản công chứng, nhằm hợp thức hóa giao dịch phát sinh trước đó.
Trong trường hợp này, yêu cầu xem xét lại thời điểm công chứng thường gắn với việc xác định:
Tài sản tại thời điểm ký có đủ điều kiện giao dịch hay không
Chủ thể ký có đầy đủ năng lực hành vi dân sự hay không
Thời điểm công chứng trùng với thời điểm phát sinh sự kiện pháp lý bất lợi
Hợp đồng công chứng có thể bị yêu cầu xem xét lại thời điểm khi:
Tài sản đang bị áp dụng biện pháp ngăn chặn
Chủ thể đang trong quá trình bị điều tra, kiểm tra, thanh tra
Doanh nghiệp đang trong giai đoạn giải thể, tạm ngừng hoạt động
Việc xác định thời điểm công chứng chính xác có vai trò quyết định trong việc đánh giá tính hợp pháp của giao dịch.
Có mâu thuẫn giữa thời điểm công chứng và thời điểm thực tế ký
Trường hợp hợp đồng được ký vào nhiều thời điểm khác nhau, hoặc có bên ký sau, nhưng vẫn được ghi nhận cùng một thời điểm công chứng, thường là nguyên nhân dẫn đến khiếu kiện.
Căn cứ pháp lý khi xem xét lại thời điểm công chứng
Giá trị chứng cứ của văn bản công chứng
Theo Luật Công chứng 2024:
“Văn bản công chứng có giá trị chứng cứ; những tình tiết, sự kiện trong văn bản công chứng không phải chứng minh, trừ trường hợp bị Tòa án tuyên vô hiệu.” (Điều 5)
Tuy nhiên, khi có căn cứ cho rằng thời điểm công chứng bị ghi nhận không đúng sự thật, Tòa án có quyền xem xét, đánh giá lại chứng cứ theo quy định của Bộ luật Tố tụng dân sự.
>>> Xem thêm: Lý do nên ưu tiên sử dụngdịch vụ sổ đỏ thay vì tự nộp hồ sơ tại cơ quan nhà nước
Nguyên tắc trung thực trong giao dịch dân sự
Bộ luật Dân sự 2015 quy định:
“Việc xác lập, thực hiện, chấm dứt quyền, nghĩa vụ dân sự phải bảo đảm nguyên tắc thiện chí, trung thực.” (Điều 3)
Nếu việc ghi nhận thời điểm công chứng nhằm che giấu sự thật hoặc trốn tránh nghĩa vụ, hợp đồng có nguy cơ bị tuyên vô hiệu.
Hệ quả pháp lý khi thời điểm công chứng bị xem xét lại
Đối với hiệu lực hợp đồng
Việc xem xét lại thời điểm công chứng không đương nhiên làm hợp đồng vô hiệu, nhưng có thể dẫn đến:
Vô hiệu do vi phạm điều kiện có hiệu lực của giao dịch dân sự
Vô hiệu do giả tạo hoặc nhằm che giấu giao dịch khác
Căn cứ tại Điều 117 Bộ luật Dân sự 2015:
“Giao dịch dân sự có hiệu lực khi chủ thể có năng lực pháp luật dân sự, năng lực hành vi dân sự phù hợp, nội dung và mục đích không vi phạm điều cấm của luật.”
“Công chứng viên chịu trách nhiệm về tính chính xác, hợp pháp của văn bản công chứng do mình thực hiện.” (Điều 17)
Nếu xác định công chứng viên biết hoặc phải biết việc ghi nhận sai thời điểm nhưng vẫn công chứng, có thể phát sinh trách nhiệm bồi thường hoặc trách nhiệm kỷ luật.
Đối với các bên tham gia hợp đồng
Bên yêu cầu xem xét lại thời điểm công chứng thường nhằm mục đích:
Chứng minh bên còn lại có lỗi
Làm căn cứ yêu cầu bồi thường thiệt hại
Hủy hoặc vô hiệu hóa giao dịch
Ví dụ thực tế
Ông A và bà B ký hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất, được công chứng ngày 15/6/2023. Sau đó, bà B khởi kiện yêu cầu xem xét lại thời điểm công chứng với lý do:
Ngày 14/6/2023, thửa đất đã bị Văn phòng đăng ký đất đai tiếp nhận hồ sơ ngăn chặn giao dịch
Hợp đồng thực tế được ký sau khi có thông báo ngăn chặn
Trong trường hợp này, việc xác định thời điểm công chứng thực tế là yếu tố then chốt để đánh giá tính hợp pháp của hợp đồng.
Khuyến nghị nhằm hạn chế tranh chấp về thời điểm công chứng
Ghi nhận đầy đủ ngày, giờ công chứng trong hồ sơ
Bảo đảm việc ký kết diễn ra trực tiếp trước mặt công chứng viên
Lưu trữ chặt chẽ hồ sơ, dữ liệu điện tử, hình ảnh (nếu có)
Công chứng viên cần từ chối công chứng khi có dấu hiệu rủi ro về thời điểm giao dịch
Kết luận
Công chứng hợp đồng bị yêu cầu xem xét lại thời điểm là một dạng tranh chấp phức tạp, liên quan trực tiếp đến hiệu lực hợp đồng, trách nhiệm của các bên và uy tín của hoạt động công chứng. Việc nhận diện đúng vai trò pháp lý của thời điểm công chứng không chỉ giúp giải quyết tranh chấp khách quan, mà còn góp phần nâng cao tính minh bạch và an toàn pháp lý cho các giao dịch dân sự.
Nếu bạn cần thông tin thêm hoặc hỗ trợ trong việc soạn thảo và công chứng hợp đồng, đừng ngần ngại liên hệ ngay vớiVăn phòng công chứng Nguyễn Huệ. Chúng tôi chuyên cung cấp dịch vụ công chứng với đội ngũ luật sư và công chứng viên giàu kinh nghiệm sẵn sàng hỗ trợ bạn mọi thủ tục pháp lý cần thiết. Hãy gọi cho chúng tôi qua số điện thoại 0966.22.7979 hoặc đến trực tiếp văn phòng để nhận được sự tư vấn tận tình và chuyên nghiệp!
Công chứng viên kiêm Trưởng Văn phòng Nguyễn Thị Huệ: Cử nhân luật, cán bộ cấp cao, đã có 31 năm làm công tác pháp luật, có kinh nghiệm trong lĩnh vực quản lý nhà nước về công chứng, hộ tịch, quốc tịch. Trong đó có 7 năm trực tiếp làm công chứng và lãnh đạo Phòng Công chứng.
Công chứng viên Nguyễn Thị Thủy: Thẩm Phán ngành Tòa án Hà Nội với kinh nghiệm công tác pháp luật 30 năm trong ngành Tòa án, trong đó 20 năm ở cương vị Thẩm Phán.
Bên cạnh đó là đội ngũ cán bộ nghiệp vụ năng động, nhiệt tình, có trình độ chuyên môn cao và tận tụy trong công việc.
Sao y chứng thực giấy tờ, tài liệu
